جاذبه های گردشگری شیرازجاهای دیدنی شیراز

کاخ پاسارگاد شیراز، معروف ترین و زیباترین نماد شکوه هخامنشیان

یکی از آثار باستانی جذاب برای همه ما ایرانی ها، کاخ پاسارگاد شیراز است که به نوعی نشانگر فرهنگ اصیل ایرانیان است. شهر پاسارگاد به دستور خود کوروش کبیر ساخته شده و مقبره کوروش هم در این منطقه که بین دو شهر شیراز و اصفهان واقع شده است، قرار دارد. پاسارگاد فقط یک بنای باستانی نیست، بلکه با روزگارانی گره خورده است که هخامنشیان یکی از قدرتمندترین حکومت های دنیا را داشتند. هر ساله تعداد زیادی از گردشگران چه از داخل و چه از خارج ایران برای بازدید کاخ پاسارگاد می آیند. مجموعه باستانی کاخ پاسارگاد یکی از بهترین جاهای دیدنی شیراز و البته پرافتخارترین بنای باستانی کشورمان است. جالب است بدانید که کاخ پاسارگاد یکی از ۱۰ بنای ایرانی ثبت شده در یونسکو نیز هست. اما قبل از آن باید اطلاعات مهمی را درباره تاریخچه کاخ پاسارگاد شیراز و قسمت های مختلف آن بدانید. در ادامه با ما همراه باشید تا این اطلاعات را در اختیار شما قرار دهیم.

تاریخچه کامل کاخ پاسارگاد شیراز

اشاره کردیم که شهر پاسارگاد که شهر سلیمان هم نامیده می شود، در منطقه ای بین دو شهر اصفهان و شیراز واقع شده است و قدمت آن مربوط به دوره هخامنشیان است. بناهای اصلی پاسارگاد شامل باغ بسیار بزرگ و باشکوه در کنار دو قصر و کاخ زیبا با ستون های فراوان و بسیار بزرگ بود. احتمالا کاخ و قصرهای مجلل قدیمی را در برخی فیلم ها دیده باشید؛ می توانید چنین حسی از بناهای پاسارگاد در گذشته داشته باشید. در این بین کاخ پاسارگاد شیراز نماد اصلی شکوه و قدرت کوروش هخامنشی بود.

دوران پارینه سنگی زمانی است که مرزهای جلگه وسیع پاسارگاد شکل گرفته است که از همان زمان محل استقرار کالای امن و مناسب برای اقوام مختلف بود. وجود کوهستان های متعدد در اطراف جلگه، تشکیل دشت سرسبز مرغاب و هم چنین تشکیل رودخانه دائمی پلوار یا رود مادی در این منطقه باعث شده بود تا پاسارگاد به مهم ترین مرکز فرمانروایی هخامنشیان تبدیل شود. بعد از ساخت شهر پاسارگاد به دستور کوروش کبیر، این منطقه به عنوان پایتخت فرمانروایی هخامنشیان انتخاب شد. بر اساس شواهد موجود، وسعت قسمت اصلی شهر پاسارگاد حدودا ۱۶۰ هکتار بوده که توسط دشت مرغاب احاطه شده بود.

آرامگاه کوروش کبیر از قرن هفتم به مقبره مادر سلیمان شهرت یافت. این آرامگاه که در اطرافش سنگ های بزرگ و گران قیمتی داشت، در قسمت های میانی باغ سلطنتی پاسارگاد قرار داشت. یک مسجد با مناره های بلند هم در اطراف این آرامگاه از قرن دهم تا قرن چهاردهم میزبان نمازگزاران بود. امروزه سال های زیادی از آن دوران می گذرد؛ متاسفانه رفت و آمد اقوام مختلف در طول سال و بلایای طبیعی، بخش اعظمی از شکوه بناهای پاسارگاد آن زمان را از بین برده است.

تاریخچه کامل کاخ پاسارگاد شیراز

معماری کاخ پاسارگاد شیراز

می توان گفت که برای معماری و ساخت کاخ پاسارگاد شیراز و در حالت کلی بناهای مختلف مجموعه پاسارگاد، از ترکیب طرح های معماری در یونان، مصر و بین النهرین استفاده کرده اند. معماری به سبک اورارتو، بیشترین تاثیر را بر نحوه معماری بناهای دوره هخامنشی داشتند. به همین دلیل بود که معماری مقبره کوروش، شباهت زیادی به مقبره زیگورات داشته است.

برای معماری و ساخت بناهای منطقه باستانی کاخ پاسارگاد شیراز، از مصالحی مانند سنگ، آجر، خشت و چوب استفاده شده است. از خشت برای پرکردن حفره ‌های دیوار و لایه‌ گذاری روی سکوها بهره می بردند؛ سقف اکثر بناها از جنس چوب بود و بیشتر از چوب درختان کلفت سرو استفاده می شد. منطقه پاسارگاد منطقه حاصلخیز و پر بارشی بود و از این رو برای ساخت ملات بنا از نوعی قیر سیاه طبیعی استفاده می شد که تا حد زیادی از نفوذ آب جلوگیری می کرد. سنگ سیاه مرمر و سنگ کبود هم بخشی از سازه های مجموعه پاسارگاد را تشکیل داده بودند. حتی طبق شواهد، شخص کوروش کبیر دستور داده بود تا کاخ پاسارگاد شیراز را طوری بسازند که علاوه بر باغ سلطنتی داخل شهر، نمای زیبایی از دشت بیرون را هم ببیند. در دوران هخامنشیان، به زیبایی و استفاده از طرح های مختلف در معماری کاخ ها و بناهای مختلف اهمیت زیادی داده می شد. آخرین مرحله از ساخت کاخ پاسارگاد شیراز امروزی هم مربوط به تزئین بنای آن بود که بدین منظور بیشتر از سنگ آهکی سفید شبیه مرمر، سنگ سخت کبود و سنگ سیاه استفاده می شد.

معماری کاخ پاسارگاد شیراز

معرفی قسمت های مختلف مجموعه پاسارگاد شیراز

کاخ پاسارگاد شیراز، تنها یکی از بناهای مجللی بوده که کوروش کبیر دستور به ساخت آن ها در شهر پاسارگاد داده بود. این مورد را سفرنامه نویسان مختلفی که در طول تاریخ به پاسارگاد سفر کرده اند هم تایید می کنند. با اینکه امروزه بخش زیادی از این آثار و بناها از بین رفته است، اما آشنا شدن با تمامی قسمت ها و درک شکوه و عظمت پاسارگاد شیراز در گذشته خالی از لطف نخواهد بود. در ادامه به معرفی قسمت های مختلف مجموعه پاسارگاد شیراز می پردازیم:

معرفی قسمت های مختلف مجموعه پاسارگاد شیراز

  • مقبره کوروش پاسارگاد

این آرامگاه را می توان به نگینی در جلگه پهناور کاخ پاسارگاد شیراز تشبیه کرد. همانطور که قبلا اشاره کردیم برای معماری این آرامگاه از ترکیب طرح یونانی و مصر باستانی استفاده شده است.

  • مسجد اتابکی پاسارگاد

اتابکی نام همان مسجدی است که در قرن دهم در نزدیکی آرامگاه کوروش کبیر ساخته شد. قرار دادن ستون های بزرگی که از کاخ شاهنشاهی آورده شده بود، زیر پایه اصلی بنای این مسجد بود. جالب است که تا حدود ۵۰ سال قبل، بقایای این مسجد هنوز هم باقی مانده بود. مراسم های بسیار زیادی در طول تاریخ در مسجد اتابکی برگزار شده است. امروزه این ستون‌ها به محوطه اصلی در نزدیکی کاخ پاسارگاد شیراز منتقل شده‌ اند و کتیبه‌های عربی روی آن‌ها نیز هنوز قابل مشاهده هستند.

  • کاروانسرای مظفری پاسارگاد

با توجه به اینکه تعداد زیادی از کاروان ها و اقوام مختلف در جلگه پاسارگاد مستقر می شدند یا از آنجا عبور می کردند، یک کاروانسرا در آن اطراف ساخته شد. برای ساخت این کاروانسرا که در زمان اتابکان فارس تاسیس شده است، از سنگ های سفید خود کاخ کوروش استفاده شده است.

  • کاخ اصلی پاسارگاد

کاخ پاسارگاد شیراز با مساحت ۳۱۹۲ متر مربع ، در فاصله ۱۳۰۰  متری شمال شرق مقبره آرامگاه کوروش قرار دارد و از یک تالار مرکزی با دو ایوان غربی و شرقی تشکیل شده است. این کاخ محل اصلی فرمانروایی و زندگی کوروش بوده است و برای ساخت آن هزینه و زحمت زیادی کشیده شده است. سنگ سفید مرمر نما، سنگ آهکی سیاه و سنگ ماسه ای کبود، بیشترین مصالحی هستند که در ساخت کاخ پاسارگاد شیراز نقش داشته اند.

  • کاخ بارعام پاسارگاد

این کاخ برای پذیرایی روزانه از پادشاه و بستگانشان بوده که دارای هشت ستون، چهار ایوان و دو اتاق بوده است. از این عمارت شیک و مجلل تنها یک ستون بلند بر جای مانده که در منطقه پاسارگاد قابل مشاهده است. بر فراز یکی از درگاه‌ های این کاخ، یکی از قدیمی‌ترین کتیبه ‌های میخی ایران را می بینید که به سه زبان فارسی باستان، عیلامی و بابلی متن «من کوروش شاه هخامنشی هستم» نوشته شده است.

  • کاخ دروازه پاسارگاد

یکی دیگر از کاخ های مهم در پاسارگاد که شبیه کاخ دروازه ملل در تخت جمشید است، کاخ دروازه پاسارگاد است. این کاخ دارای یک تالار با وسعت ۷۰۰ متر مربع و سقفی با ستون های سنگی است.

  • برج سنگی پاسارگاد

می توان گفت که برج سنگی از قدیمی ترین بناهای مجموعه پاسارگاد است که به صورت برجی چهارگوش با ارتفاعی تقریبا ۱۴ متر ساخته شده است. آرامگاه کمبوجیه و یا زندان بردیا نام های دیگری هستند که بر روی برج سنگی گذاشته شده اند.

  • مادر سلیمان یا تل تخت پاسارگاد

صفه عظیم در قسمت شمال شرقی مجموعه کاخ پاسارگاد پاسارگاد، تل تخت نام دارد که محل ارگ سلطنتی کوروش کبیر بوده است. البته به دلیل مرگ کوروش، ساخت این بنا تکمیل نشد و بعدها از آن به عنوان پناهگاه سربازان یونانی استفاده می شد.

  • باغ شاهی پاسارگاد

باغ شاهی پاسارگاد یا پردیس پاسارگاد، نام اولین باغ ایرانی است که معماری آن الگویی برای ساخت باغ های بعدی بوده است. متاسفانه چیز زیادی از شکوه این باغ در دوران کنونی بر جای نمانده است، با این وجود باغ شاهی پاسارگاد در سال ۲۰۱۱ در فهرست آثار یونسکو ثبت شده است. آبراهه های زیبا، پل های چشم نواز و قصر (کوشک) های بی نظیر در باغ سلطنتی پاسارگاد، زیبایی های آن را دوچندان کرده است.

  • محوطه مقدس پاسارگاد

محوطه مقدس این مکان معنوی و آیینی مهم در مجموعه پاسارگاد که در ۲ کیلومتری شمالی آرامگاه کوروش قرار دارد. وجود دو پایه و یک سکوی مطبق سنگی به ارتفاع تقریبی دو متر باعث با ارزش بودن این محوطه شده است که نمادهایی هم از رستم دستان در آن به چشم می خورد.

چرا نام پاسارگاد برای باشکوه ترین شهر و عمارت هخامنشیان گذاشته شد؟

اگر اهل مطالعه تاریخ باستان باشید، حتما با نام تاریخ هرودوت آشنا هستید. هرودوت در کتاب تاریخی معروف خود، از نام پاسارگاد برای عده ای خاص از اقوام ایرانی استفاده کرده است که اتفاقا قوم هخامنشیان را هم جزو آن ها می داند. البته در این کتاب واژه «پارساگد» را هم می بیند که در معنای اردوگاه قوم پارس است. البته در ابتدا نام پاسارگاد بر مجموعه کنونی گذاشته نشده بود. با گذشت زمان، این نام بر روی کاخ پاسارگاد شیراز و منطقه اطراف گذاشته شد.

چرا نام پاسارگاد بر باشکوه ترین شهر و عمارت هخامنشیان گذاشته شد؟

نحوه دسترسی به کاخ پاسارگاد شیراز

اگر حدودا ۱۲۰ کیلومتر از شهر زیبای شیراز به سمت اصفهان حرکت کنید، به نزدیکی سعادت آباد می رسید. از اینجا به بعد کافیست تا مسیر روستای مادر سلیمان را دنبال کنید و تابلوهای پاسارگاد را ببینید.

جاهای دیدنی نزدیک

ای کاش تمامی بناهای جذاب و دیدنی منطقه پاسارگاد هم اکنون با شکوه گذشته باقی مانده بودند. اما منطقه پاسارگاد چنان قدمتی دارد که الان هم جزو بهترین آثار باستانی کشورمان است. اکثر جاهای دیدنی در نزدیک کاخ پاسارگاد شیراز را در قسمت های قبلی معرفی کردیم که شامل بخش های مختلف منطقه پاسارگاد بودند. منطقه سعادت آباد، نقش رستم، محوطه مقدس پاسارگاد، کاروانسرای مظفری و پارک کوهستانی سنگی در کنار کاروانسرای مظفری، آرامگاه کوروش کبیر و مسجد اتابکی نزدیکترین جاهای دیدنی نزدیک به کاخ پاسارگاد شیراز محسوب می شوند.

هتل های نزدیک

با اینکه منطقه پاسارگاد خیلی نزدیک به شهرهای اصلی مانند شیراز و اصفهان نیست، اما از آنجایی که تعداد زیادی از توریست ها و گردشگران از نقاط مختلف از پاسارگاد بازدید می کنند، چندین اقامتگاه هم برای پذیرایی و استقرار مسافرین در نظر گرفته شده است. برای رزرو هتل های شیراز نزدیک به این مجموعه باستانی و شکوهمند، هتل بزرگ شیراز، هتل بزرگ چمران، هتل زندیه، هتل رویال، هتل الیزه، هتل هما، هتل پرسپولیس شیراز و اقامتگاه بومگردی خانه باغ ها را به شما عزیزان پیشنهاد می کنیم.

لطفا به این مقاله امتیاز دهید ..

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا