غار مغان کجاست؟ معرفی کامل، مسیر رفتن و بهترین زمان بازدید

غار مغان یکی از جاذبه‌های طبیعی استان خراسان رضوی به شمار می آید. این غار در ۳۵ کیلومتری شهر مشهد و در جنوب روستای مغان واقع شده‌است. قدمت این غار را بر اساس مدارک موجود و اکتشاف فسیل‌های حلزونی در مسیرهای منتهی به غار، می توان به صد میلیون سال پیش و یا دوره دوم زمین‌شناسی نسبت داد. غار مغان به عنوان یکی از جاهای دیدنی اطراف مشهد که گردشگران زیادی هر سال به دیدن آن می‌روند در این مطلب از مجله گردشگری اقامت ۲۴ به طور کامل معرفی شده تا قبل از بازدید، اطلاعات کامل داشته باشید. با ما همراه باشید.

روستای مغان

روستای مغان یکی از روستاهای زیبا و دارای قابلیت‌های منحصربه‌فرد در زمینه گردشگری است که در بین روستاهای مشهد بسیار شناخته شده است. این روستا از جمله روستاهای کوهستانی بوده که دارای اماکن و بناهای پلکانی است. کوههای مرتفع و سر به فلک کشیده آن در فصل بهار و تابستان مملو از گل‌ها و گیاهان داروئی است و رودی که سرچشمه آن از رشته کوه‌های بینالود می‌باشد از این روستا عبور می‌کند. این روستا دارای باغ‌های میوه همچون آلبالو، گیلاس، سیب، گردو و آلو و … می‌باشد. اطراف روستای مغان ارتفاعات بسیار بلندی وجود دارد که به رشته کوه بینالود متصل و روستا را احاطه کرده است از جمله قله‌های معروف آن می‌توان به قله چل غار، قله سنگ گیه و قله معروف به کوه سیاه و کوه پیش دق اشاره کرد.

غار مغان کجاست؟

غار تاریخی مغان در استان خراسان رضوی یکی از معروف‌ترین غارهای ایران، نزدیک روستای مغان در فاصله ۴۶ کیلومتری مشهد قرار گرفته است. بعد از اینکه خودتان را به روستای مغان برسانید باید حدود ۱ ساعت پیاده‌روی کنید تا به غار برسید.

آدرس دقیق غار مغان مشهد: استان خراسان رضوی – شهر مشهد – روستای مغان – جنوب روستا و در ارتفاعات کوه‌های جنوب‌شرقی

چگونه به غار مغان برویم؟

برای رسیدن به غار مغان باید از جاده کوهستانی پر پیچ و خمی که از منطقه سیدی در جنوب مشهد و کوه خلج شروع می‌شود عبور کرد و پس از گذشتن از روستاهای بسیار دیدنی منطقه مانند بالندر، اردمه و خان رود به مغان رسید. از روستای مغان پس از طی کوچه‌هایی دو کیلومتری به چشمه می‌رسیم که محل اطراق و ابتدای پیاده‌روی به سمت غار است. غار در انتهای روستا واقع شده و دارای دو دهانه بوده و ارتفاع آن از سطح دریا ۲۹۱۰ متر است. به علت وجود پرتگاه‌های خطرناک، دهلیزها، راه‌های پر پیچ و خم گوناگون در غار مغان، ورود به داخل آن بدون راهنما و ابزار مورد نیاز خطرناک است.

لوکیشن غار مغان روی نقشه

آب‌وهوای غار مغان

با توجه به موقعیت غار مغان و همچنین ارتفاع از سطح دریای این غار، بهترین آب‌وهوا و فصل برای بازدید، فصل بهار و تابستان است. اما به این نکته هم باید توجه کرد چون نور خورشید به داخل غار نفوذ ندارد، بنابراین در هر فصلی هوای داخل آن خنک است اما در فصول سرد سال، حتما به لباس گرم نیاز دارید.

بهترین زمان بازدید از غار مغان

بهترین فصل و زمان بازدید از غار مغان در بهار و تابستان و قبل از غروب آفتاب است. در این فصول، گل‌ها، گیاهان دارویی، چمنزارها و زیبایی‌های طبیعت اطراف غار در بهترین حالت خود قرار دارند ضمن اینکه هوای داخل غار هم خیلی سرد نیست.

نکات بازدید از غار مغان مشهد

غار مغان یک غار ساده و جاذبه طبیعی معمولی نیست و قبل از اینکه برای بازدید از آن اقدام کنید حتما این نکات را بخوانید:

• حتما یک راهنما همراه خود داشته باشید. منظور از راهنما صرفا فردی نیست که برای شما ساختار و بخش‌های مختلف غار و تاریخچه آن را توضیح دهد بلکه پرتگاه‌ها، چاه‌ها و بخش‌های خطرناک آن را هم برای شما توضیح دهد و از قبل هشدارهای لازم را بدهد.
• حتما کفش و لباس مناسب همراه داشته باشید. با توجه به لغزنده بودن بعضی مسیرها، کفش مناسب داشته باشید و اگر سرمایی هستید حتما لباس گرم ببرید.
• با توجه به اینکه در نزدیکی غار، سوپرمارکت و امکانات رفاهی نیست، از قبل آب و خوراکی با خودتان بیاورید یا در روستا تهیه کنید.
• داروهای ضروری و جعبه کمک‌های اولیه حتما به همراه داشته باشید.
• درون غاز چند چشمه و برکه خواهید دید اما توصیه می‌کنیم از آب آنها برای خوردن و شستشو استفاده نکنید.
• زباله‌های خود را درون غار یا اطراف آن نریزید.
• اگر روزی که برای بازدید غار در نظر دارید، بارانی است، روز دیگری را انتخاب کنید.

وجه تسمیه غار مغان

در ادبیات و فرهنگ عامیانه این روستا چنین آمده است که گویا در زمان‌های کهن، پیر و مُغ روحانی زرتشتی به‌منظور تهذیب نفس و اندیشه و ریاضت به این روستا و غار مشهورش پناه آورده و سکونت پیشه می‌کند. در ادامه عده‌ای از زرتشتیان و مریدان نیز به او پیوسته و به همین دلیل این روستا و غار مشهورش به «مغان»، معروف می‌شود.

معرفی غار مغان مشهد

غار مغان یکی از جاهای دیدنی مشهد و جزو جاذبه‌های طبیعی خاص آن است. عرض ورودی در ابتدا ۱۹ متر است و ارتفاع آن در شروع ۴ متر بوده و تا ۱۲ متر ادامه دارد. در فاصله ۱۱۰ متری به استلاکمیت دو قلو می رسیم. پس از آن و در فاصله ۱۲۰ متری از ابتدای غار با تنگه‌ای به عرض ۴ متر روبرو می‌شویم. در قسمت غربی این مسیر به ابتدای تالار دوم می‌رسیم، تالار اول با طول ۲۴۶ متر و عرض بین ۱۱ تا ۳۳ متر و ارتفاع حدود ۹ متر، بزرگ‌ترین تالار در غارهای استان به شمار می‌آید. تالار دوم نیز دارای طول ۲۹ متر و عرض ۱۰ و ارتفاع ۷ متر است.

بعد از یک سر بالایی به دو حفره غربی و جنوب غربی به طول ۱۹ متر می‌رسیم که به تالار سوم منتهی می‌شود. البته بایستی خاطر نشان کرد که مسیر غربی، بهتر و ساده‌تر است. تالار سوم ۱۲ متر طول، ۷ متر عرض و ۶ متر ارتفاع دارد که در مقابلش یک صخره ۵ متری دیده می‌شود.  پس از آن به تالار چهارم می‌رسیم که ۲۳ متر طول، ۸ متر عرض و ۶ متر ارتفاع دارد. بعد از طی حدود ۲۳ متر به یک دو راهی رسیده که طول هر کدام ۱۷ متر است، با عبور از این مسیر به یک تالار زیبا رسیده که داخل آن یک برکه به عمق ۲۰ تا ۴۰ سانتیمتر و ابعاد ۵×۴ متر قرار دارد اما آب آن قابل شرب نیست.

غار مغان ستون‌های آهکی فراوان و بزرگی دارد و همچنین دارای شیب پایین است یعنی هرچه به درون غار می‌رویم شیب آن بیشتر می شود. درون غار، چشمه‌ها، چاه‌ها و راهروهای متعددی وجود دارد که در صورت عدم علامت‌گذاری و طناب‌کشی، منجر به گم شدن حتمی بازدیدکنندگان می‌شود. درون غار بوسیله چاه‌ها به سه طبقه تقسیم شده و ارتفاع بعضی از چاه‌ها تا ۲۵ متر می‌رسد.

برای پیمودن غار مغان ۲ تا ۲.۵ ساعت زمان لازم داریم. رسیدن به دهانه غار از روستا ۱.۵ ساعت طول می‌کشد و مسیر برگشت حدود یک ساعت است. در ۲۰ کیلومتر آخر مسیر که منتهی به روستای مغان است جاده خاکی خوبی وجود دارد که با هر ماشینی می‌توان این مسیر را پیمود. مسیر حرکت تا روستا خشک است ولی روستای مغان یک روستای زیبا، سرسبز و خوش آب و هواست. برای بازدید از درون غار حداکثر دو ساعت زمان لازم داریم. بهترین زمان برای بازدید از غار، بهار و تابستان و پاییز است. این غار در مرداد سال ۱۳۲۴ توسط ۷۰ نفر از کوهنوردان شهر مشهد کشف گردید.

تصاویر غار مغان مشهد

 

 

تاریخچه غار مغان مشهد

همانطور که گفتیم غار مغان یک غار تاریخی با قدمت بسیار طولانی است. بعضی کتاب‌های تاریخی حکایت می‌کنند که شاه عباس در قرن ۱۰ در روستای مغان حضور پیدا کرده و از این غار بازدید نموده است. با این حال اطلاعات زمین‌شناسی قدمت آن حتی به چند میلیون سال هم نسبت می‌دهند.

به عنوان مثال فسیل‌های حلزونی در مسیرهایی از غار نشان می‌دهند که قدمت غار مغان مشهد به صد میلیون سال و حتی بیشتر هم می‌رسد. این غار با اسرار عجیب و غریب خود در سال ۱۳۲۴ توسط ۷۰ کوهنورد کشف شد.

اسرار غار مغان

اسرار و افسانه‌های غار مغان به همراه روایت‌های محلی کم نیستند ما در این بخش به این افسانه‌ها اشاره می‌کنیم و توضیح علمی هر کدام هم خواهیم گفت:

1. افسانه نهنگ خوابیده در دل غار

مردم محلی روستای مغان ادعا می‌کنند که نهنگ بزرگی در داخل غار خوابید که یک شکل سنگی است. اما زمین شناسان می‌گویند که در واقع یک ستون آهکی است که در طی هزاران سال بخاطر رسوب آهک تشکیل شده و ترکیبی از استالاکتیک و استالاگمیت است.

2. گنج‌های مخفی داخل غار

برخی روایت‌های محلی حکایت از گنج‌های مخفی داخل غار مغان دارند که هنوز هیچ سند تاریخی یا باستان‌شناسی برای آن وجود ندارد.

3. مردم محلی معتقدند که نهنگ خوابیده در غار مغان در واقع نگهبان این گنج‌های پنهان است و اجازه دسترسی به آن را نمی‌دهند.
4. در حالی که یک شکل سنگی است که بخاطر همان رسوب آهکی تشکیل شده است.
5. نقل قول‌های محلی می‌گویند که هر کسی قصد داشته باشد تا به این گنج دست پیدا کند طلسم شده و راه برگشت نخواهد داشت. اما توضیح علمی این است که غار مغان چاه و پرتگاه و مسیرهای لغزنده دارد که اگر بدون راهنما باشید ممکن است به داخل آنها پرت شده و جان خود را از دست بدهید.
6. خیلی از داستان‌های اهالی اصرار دارند که به شما بگویند غار مغان طلسم شده است. اما چون فضاهای داخلی هنوز کاملا شناخته شده نیست، تاریکی مطلق وجود دارد و مسیر دسترسی دشوار است به این شایعه دامن زده است.
7. برخی روایت‌های مردم محلی این است که غار مغان محل سکونت جن و پری است اما چنین باورهایی در فرهنگ عامه در مورد هر مکان تاریک و ناشناخته‌ای وجود دارد.
8. برخی روایات مردم محلی روستای مغان ادعا دارند که موبدان زرتشتی در این غار هستند و عبادت می‌کنند که تاکنون مدرک مستندی وجود ندارد.
9. وجود دو دهانه ورودی برای غار مغان باعث شده که حدس و گمان در مورد راه‌های مخفی زیرزمینی قوت بگیرد که این راه‌ها شما را به نقاط دیگری از کوهستان می‌برند در صورتی که هنوز شواهدی مبنی بر شبکه گسترده مخفی یا ارتباطات طولانی وجود ندارد.
10. مردم محلی روستای مغان ادعا می‌کنند که موجودات ناشناخته در تاریکی غار زندگی می‌کنند در صورتی که غار محل زندگی خفاش و برخی حشرات است که می‌تواند چنین برداشت‌ها و تصوراتی را ایجاد کرده باشد.

اگر به این نقاط مرموز و پیچیده و با اسرار عجیب و غریب علاقمند هستید، مطلب جنگل جیغ مشهد هم از دست ندهید.

عجایب غار مغان مشهد

عجایب غار مغان مشهد هم در نوع خود جذاب هستند که لیست کاملی از آنها را جمع‌آوری کرده‌ایم:

• قدمت ۱۰۰ میلیون ساله (ژوراسیک)

بزرگترین عجایب غار مغان قدمت ۱۰۰ میلیون ساله است به نحوی که قدمت آن حتی از کوه دماوند هم بیشتر است.

• ساختار ۳ طبقه

خیلی از غارها مسیر مستقیم و در یک سطح دارند در صورتی که غار مغان سه طبقه است و هر طبقه با شیب و پله‌های طبیعی هم به وصل شده که برای پیمودن کامل آنها نیاز به تجهیزات و مهارت بالایی نیاز دارید.

• وجود دو دهانه در ارتفاعات

غار مغان مشهد دو دهانه ورودی با فاصله و در ارتفاعات مختلف دارد. دهانه اصلی بزرگتر است و اختلاف ارتفاع آنها باعث شده جریان هوای خاص به شکل تهویه طبیعی تشکیل شود.

• چشمه آب زلال و بسیار خنک

داخل غار مغان، چشمه آب زلال و بسیار خنکی هست که جذابیت آن را در یک منطقه نیمه خشک زیاد کرده است.

• ستون‌های آهکی بسیار بلند

این ستون‌های آهکی بسیار عظیم حاصل اتصال قندیل‌های کف و سقف غار مغان هستند که بزرگی بعضی از آنها باعث شده تا انگار با یک کاخ زیرزمینی روبرو شده باشید.

• تالارهای وسیع با دالان‌های تودرتو

غار مغان نه تنها تالارهای بزرگ با سقف بسیار بلند دارد بلکه دالان‌های تو در تو هم دارد که این تالار اول بسیار بزرگ بوده و دالان انتهایی بسیار باریک می‌شود.

• چاه‌های بسیار عمیق

برخی چاه‌هایی که داخل غار مغان هستند تا ۲۵ متر عمق دارند که خطرات این جاذبه طبیعی را بالا برده و افراد غیر حرفه‌ای بدون راهنما در معرض خطر بالایی قرار می‌گیرند.

• تشکیلاتی شبیه به جانداران

در اثر فرسایش و رسوبات آهکی در داخل غار، تشکیلات بزرگی شبیه نهنگ ایجاد کرده که یکی از نمادهای شناسایی غار است.

بخش‌های مختلف غار مغان مشهد

غار مغان در مشهد، ۴ تالار دارد که با عبور از هر کدام از آنها، ارتفاع به تدریج کمتر می‌شود. ارتفاع تالار اول ۹ متر، تالار دوم ۷ متر و تالار سوم و چهارم ۶ متر است. طول تالارها هم متفاوت است. تالار اول ۲۵۰ متر، تالار دوم ۳۰ متر، تالار سوم ۷ متر و تالار چهارم یا تالار آخر هم ۲۳ متر طول دارد.

سنگ استالاگمیت دوقلوی غار مغان یکی از پدیده‌های دیدنی آن است که وقتی ۱۱۰ متر داخل غار پیش‌روی کنید خواهید دید. انتهای بعضی از این تالارها هم صخره‌های بزرگی وجود دارند که فقط با طناب می‌توانید از آنها عبور کنید.

جاهای دیدنی نزدیک غار مغان مشهد

بعد از بازدید غار مغان در مشهد، نوبت به بازدید از دیگر جاذبه‌های طبیعی می‌رسد که در نزدیکی این غار هستند که چند نمونه از آنها را در ادامه معرفی کرده‌ایم:

• روستای خانرود
• روستای اردمه
• قلعه میرزاخانی

اقامت در نزدیکی غار مغان

برای اقامت نزدیک به غار مغان ما اقامتگاه های مشهد را پیشنهاد می‌کنیم که از لحاظ هزینه و امکانات و قیمت گزینه مناسبی هستند. اما اگر قصد دارید فاصله بسیار کمی داشته باشید باید به سراغ اقامتگاه های بومگردی نزدیک غار مغان بروید:

• اقامتگاه بومگردی روستای مغان
• اقامتگاه بومگردی بابا علی
• اقامتگاه بومگردی باراب خانرود

جمع‌بندی مطالب

غار مغان یکی از جاذبه‌های طبیعی بسیار معروف در اطراف مشهد است. برای بازدید از این غار بهتر است در فصل بهار و تابستان و به همراه یک راهنمای حرفه‌ای اقدام کنید. به نکاتی که گفته شده دقت داشته باشید و آب و مواد غذایی هم همراه خودتان ببرید.

سؤالات متداول