آیین های محلی قم؛ از مولودیخوانی تا مراسم شب یلدا
قم علاوه بر جایگاه مهم زیارتی و مذهبی، دارای آیینها و رسمهای محلی جذاب و ریشهداری است که نشاندهنده سبک زندگی، اعتقادات و فرهنگ مردم این منطقه هستند. قم با حضور ساکنان اصیل بومی، آیینهایی دارد که به باورهای مذهبی و سنتهای اجتماعی مردم گره خوردهاند. در این مقاله از مجله گردشگری اقامت۲۴ با آیین های محلی قم آشنا میشوید.
فهرست این مطلب
جشنهای میلاد امامان (مولودیخوانی)
یکی از آیینهای محلی و مذهبی قم، جشن گرفتن میلاد امامان است که به شکل سنتی در محلههای قم برگزار میشود. در این مراسم که به آن مولودیخوانی می گویند، مردم در مساجد و حسینیهها، به خواندن مولودی و اجرای برنامههای شاد دینی میپردازند و فضای معنوی شهر را رنگینتر میکنند.
مراسم یادمان ورود حضرت معصومه
روز ۲۳ ربیعالاول، سالروز ورود حضرت معصومه (س) به شهر قم است. در این روز، مردم و خادمان حرم مطهر به صورت نمادین با حرکت از بیرون شهر به استقبال حضرت میروند و این رویداد تاریخی را گرامی میدارند. این آیین سنتی، همچنان در برخی از محافل مذهبی اجرا میشود.
مراسم «لالهگردانی»
یکی از رسمهای دیدنی در قم، مراسم لالهگردانی یا شمعدانگردانی است که توسط خادمان حرم حضرت معصومه انجام میشود. در این مراسم زیبا، خادمان در هنگام تغییر کشیک خود، شمعدانها را به دست میگیرند و این حرکت نشانه احترام و عشق به حضرت معصومه است.
آیین «سر درختی»
یکی از آیینهای بومی جذاب در روستاهای اطراف قم، مراسم «سر درختی» است که در اوایل بهار اجرا میشود. در این رسم، اهالی روستا، گاوی را با پارچه سبز دور گردن میگردانند، سپس آن را در امامزاده قربانی میکنند. بعد از قربانی، با گوشت آن حلیم تهیه کرده و بین اهالی تقسیم میکنند تا باغها و مزارعشان از سرما در امان باشد.
عزاداریهای محرم با آداب خاص قمی
در قم به عنوان یکی از شهرهای مهم مذهبی، آیینهای عزاداری ماه محرم، با شکوه برگزار میشود. عزاداران این شهر با نصب پرچمهای سیاه، شرکت در دستههای سینهزنی، روضهخوانی و تعزیهخوانی در محلههای مختلف، یاد امام حسین (ع) و واقعه کربلا را گرامی میدارند.
رسمهای نوروزی قمی
مردم قم مانند سایر نقاط کشور، با آیینهای زیر به استقبال نوروز میروند:
- خانهتکانی
- دید و بازدید
- پخت غذاها و شیرینیهای نوروزی
- حضور در حرم حضرت معصومه یا مسجد جمکران در لحظه تحویل سال
مراسم شب یلدا در قم
مراسم شب یلدا در قم با شور و حال خاصی برگزار میشود و بین مردم این منطقه، اهمیت زیادی دارد. مردم قم با انجام آیینهای زیر، این شب را گرامی میدارند:
- قصهخوانی و دورهمی
- خوردن تنقلاتی مانند سوهان و پشمک
- هدیهدادن به تازهعروسها
- قاشقزنی
صحبت پایانی
آیین های محلی قم ترکیبی از سنتهای مذهبی عمیق، آیینهای اجتماعی و رسمهای قدیمی نوروزی هستند. از جشنهای میلاد امامان و لالهگردانی گرفته تا مراسم بهاری و عزاداری ماه محرم، همه نشاندهنده پیوند مردم این خطه با ایمان، تاریخ و جامعه است. اگر آداب و رسوم دیگری از این شهر میشناسید، حتما در قسمت نظرات برای ما بنویسید.
سوالات متداول
مراسم یادمان ورود حضرت معصومه به قم چیست؟
این مراسم هر سال در ۲۳ ربیعالاول برگزار میشود و مردم با حرکتی نمادین به استقبال حضرت میروند.
لالهگردانی در قم به چه معناست؟
لالهگردانی یا شمعدانگردانی، مراسمی است که خادمان حرم حضرت معصومه هنگام تغییر کشیک با حمل شمعدانها اجرا میکنند و نمادی از خدمت و ارادت به حضرت است.
در چه زمانی میتوان آیین های محلی قم را مشاهده کرد؟
عید نوروز، اعیاد مذهبی، ۲۳ ربیعالاول و میلاد امامان.
