سد گوران قشم؛ سد هخامنشی ایران باستان

در ۷۰ کیلومتری جزیره زیبای قشم، سدی تاریخی‌ به نام سد گوران قرار دارد که کارشناسان عقیده دارند که پی نخستین این سد، متعلق به دوره هخامنشیان و تاج آن نیز مربوط به دوره ساسانیان است. با توجه به ارزش بالای آب شیرین در جزیره قشم، از دیرباز ، اهالی این جزیره، استفاده بهینه از این مایه حیاتی را الگوی زندگی خود قرار داده‌اند. نمونه آن را می‌توان در سد تاریخی پی پشت که دریچه و حوضچه آن، بر جای مانده از دوران حکومت ساسانیان است، به خوبی مشاهده نمود. قطعا بازدید از سد گوران در بین جاهای دیدنی قشم جذابیت های خاص خودش را خواهد داشت که توصیه می کنیم با خانواده یا همراه با دوستان تجربه کنید. در ادامه این مقاله از مجله گردشگری اقامت ۲۴ شما را بیشتر با سد باستانی قشم آشنا خواهیم کرد.

سد گوران کجاست؟

سد تاریخی گوران از جمله سدهای تاریخی قشم، در روستای گوران واقع شده و روستای گوران نیز در ساحل شمالی جزیره قشم و در ۷۰ کیلومتری این شهرستان و در منتهی الیه غربی جنگل حرا قرار دارد. گوران، روستایی از توابع بخش شهاب شهرستان قشم در استان هرمزگان است. گفته می‌شود نام گوران از کلمه گبران گرفته شده که به احتمال زیاد محل سکونت زرتشتیان بوده است.

آدرس: جزیره قشم، روستای گوران، انتهای جاده گوران

مسیر دسترسی به سد گوران قشم

چگونه از قشم به سد گوران برویم؟ سد گوران که در روستای گوران قرار دارد در بخش غربی جزیره واقع شده است. برای رسیدن به این سد باید جاده شمالی جزیره قشم را انتخاب کنید که از طولا و درگهان عبور می‌کند. با رانندگی در جاده شمالی به سمت جنگل های حرا حرکت کنید و با عبور از طبل، ملکی و دوربنی به سد گوران خواهید رسید.

بهترین زمان بازدید از سد گوران قشم

بهترین موقع برای بازدید از سد گوران جزیره قشم زمانی است که گرمای شرجی جزیره قشم شما را اذیت نکند بنابراین قید فصل تابستان را بزنید. بهترین موقع برای بازدید از روستای گوران و سد تاریخی آن، از اواسط پاییز تا اوایل بهار هستند. اگر شلوغی جمعیت شما را اذیت نمی‌کند، فروردین به جزیره قشم بروید و از روستای گوران دیدن کنید. اما اگر فصل خلوت جزیره قشم را دوست دارید اواخر پاییز و اوایل زمستان را برای بازدید از جزیره و سد گوران قشم انتخاب کنید.

تاریخچه سد گوران قشم

اما می‌رسیم به بخش جذاب این مقاله که سؤال بسیاری از بازدیدکنندگان و علاقمندان به جاذبه‌های تاریخی هم هست؛ سد گوران قشم چگونه ساخته شد؟

بررسی‌های اولیه باستان‌شناسان و نمونه‌برداری‌هایی که در حفاری‌ها انجام دادند مشخص شد که پی‌ریزی این سد به دوران هخامنشیان می‌رسد. اگرچه که شاید بعید بنظر برسد که با هدف ساخت سد بوده باشد اما حداقل به فکر ساخت سازه‌ای شبیه پل روی این آبگیر بوده‌اند.

تاج‌گذاری این سد طبق تحقیقات و بررسی‌های انجام شده نزدیک به هزار سال پیش انجام شده که مقارن با دوره ساسانیان است. اما مهم‌ترین کار در زمان پهلوی انجام شد و آن هم بازسازی و مدرن‌سازی سد جدید روی سازه قدیمی بود. بنابراین در این زمان مردم روستای گوران و جزیره قشم توانستند به راحتی از آب پشت سد به عنوان منبع آب شیرین استفاده کنند.

فعالیت‌های مردم ساکن در اطراف سد گوران

روستای گوران که در ۷۰ کیلومتری غرب جزیره قشم قرار گرفته، مرکز اولیه ساخت لنج در این جزیره است و این روستا از بزرگ‌ترین مراکز تولید و ساخت لنج‌های سنتی در ایران به شمار می‌آید. قایق‌ها و لنج‌های ساخته شده، بین جزیره‌ها و بندرهای ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس و حتی بعضی مواقع در سفرهای طولانی به هند و آفریقا نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. استادان پس پشتی، اکثر لنج‌های ساخته شده در جزیره قشم را چه از نظر حجم و چه گونه، شناور طراحی می‌کنند.

هم اکنون اکثر قایق‌ها، لنج‌های ماهی‌گیری، موتور لنج‌های باری و مسافربری مورد استفاده مردم، توسط استادکاران و کارگران قشمی ساخته می‌شوند. در این جزیره، پیشه صنعت لنج‌سازی یکی از قدیمی‌ترین و محبوب‌ترین مشاغل به شمار می‌آید به گونه‌ای که از گذشته تا به حال و از نسلی به نسل دیگر این هنر بین مردم منتقل شده است.

کارگاه لنج‌سازی گوران

از مواد اولیه و اصلی که برای ساخت لنج‌های محلی مورد استفاده قرار می‌گیرند می‌توان به چوب ساج، منتیگ، فینی، جنگلی و تنه درختان محلی مانند کرت، کهور، کنار و تنه درختان غیر محلی، مانند توت و چنار اشاره نمود. علاوه بر تخته و مواد چوبی، وسایل فلزی نیز مانند میخ، پیچ و مهره، در ساخت لنج به کار می‌روند که در گذشته، توسط آهنگران محلی ساخته شده و بخشی از نیازها را تامین می‌کرده‌اند اما در حال حاضر میخ‌های مورد نیاز از اصفهان تهیه می‌شوند.

از مواد تزیینی و تقویت کننده‌ای که برای استحکام و دوام و زیبایی لنج مورد استفاده قرار می‌گیرد نیز می‌توان به پنبه آغشته به روغن کنجد و نارگیل اشاره کرد که در اصطلاح محلی به آن کلفات گفته می‌شود. استادکاران پس از ساختن لنج‌ها، فتیله‌های پنبه‌ای را با روغن کنجد می‌آلایند و در درزهای لنج می‌گذارند و روی آن را قیر اندود می‌کنند تا سوراخ‌های لنج، بسته شده و آب به درون آن نفوذ نکند. مدت زمانی که طول می‌کشد تا یک لنج ساخته شده و مورد استفاده قرار گیرد ممکن است بین یک تا دو سال به طول بیانجامد.

جاهای دیدنی نزدیک سد گوران قشم

با بررسی دقیق سد تاریخی گوران قشم مشخص شد که بازدید از این جاذبه نه فقط بخاطر سابقه و قدمت تاریخی و طبیعت سرسبز اطراف سد بلکه بخاطر اهمیت بالای آن در نزد مردم منطقه و جاهای دیدنی اطراف آن برای همه گردشگران اهمیت پیدا کرده است. شما می توانید پس از تفریح و طبیعت گردی در اطراف سد گوران، جاذبه های دیدنی که در نزدیکی آن هستند بازدید کنید. توصیه می کنیم اگر با تور قشم به این جزیره سفر می کنید از این جاذبه ها حتما دیدن کنید:

• جنگل های حرا قشم
• تنگه چاهکوه
• روستای کاسه سلخ
• دره تندیس های قشم
• غار نمکی قشم

اقامت راحت در هتل های قشم

سفر به جزیره قشم و بازدید از جاذبه های زیبا و متنوع آن باعث شده تا به هر گردشگری خوش بگذرد و بتوانند خاطره ای خوش با دوستان و خانواده بسازند. محل اقامت در سفر یکی از مؤلفه های مهمی است که روی تجربه خوب ما از سفر تأثیر مستقیم دارد. اقامت ۲۴ برای رضایت شما عزیزان، تنها هتل هایی را به شما پیشنهاد می کند که رضایت بالای مسافران قبلی را داشته اند بنابراین رزرو و انتخاب هتل قشم خیلی ساده تر شده است. تخفیف های دائمی اقامت ۲۴ را هم که حتما آشنایی دارید و شما می توانید همیشه در طول سال از این تخفیف ها برای کم کردن هزینه های سفر استفاده کنید. همچنین اگر می‌خواهید برای مدت اقامت خود در جزیره قشم با جزییات زندگی محلی بیشتر آشنا شوید پیشنهاد می‌شود بومگردی قشم را برای اقامت انتخاب کنید.

سؤالات متداول