کویرهای ایران؛ معرفی، بهترین زمان سفر و مسیر دسترسی

برای سفر به کویرهای ایران، اولین چیزی که بید باید از خودتان بپرسید این است که دقیقا دنبال چه تجربه‌ای هستید؟ قدم‌زدن روی رمل‌های شنی، تماشای کلوت‌های عجیب، اقامت در شب زیر سایه آسمان پرستاره یا حتی دیدن لحظه‌ای که شن‌های کویر به دریای عمان می‌رسند؛ کدامش؟ کویرهای ایران هرکدام چشم‌انداز و حال‌وهوای منحصربه‌فرد خودشان را دارند؛ به گونه‌ای که انتخاب هر کدام برای سفر شما را به تجربه متفاوتی می‌رساند. اگر می‌خواهید درباره کویرهای توریستی کشورمان بیشتر بدانید و با نام کویرهای بزرگ ایران، تفریحات، بهترین زمان سفر و مسیر دسترسی به هرکدام آشنا شوید، راهنمای امروز مجله گردشگری اقامت۲۴ در امر سیدن به این اطلاعات کمک‌تان می‌کند؛ تا در نهایت مقصد کویری سفرتان را آگاهانه  انتخاب کنید.

تفاوت کویرهای ایران

نام کویر	ویژگی شاخص	تفریحات	بهترین زمان سفر
کویر مصر	تپه‌های شنی بلند و روان، دشت‌های وسیع و چشم‌انداز دریاچه نمک	شترسواری، موتور چهارچرخ، سافاری، دوچرخه‌سواری و تماشای آسمان شب	پاییز، زمستان و اوایل بهار
کویر مرنجاب	تپه‌های شنی، دریاچه نمک مسیله و کاروانسرای تاریخی صفوی	سافاری، شترسواری، موتور چهارچرخ، پیاده‌روی روی رمل‌ها و رصد ستارگان	پاییز، زمستان و اوایل بهار
کویر لوت	کلوت‌های شهداد، ریگزارها، دشت‌های سنگی و نمکزارها	آفرودسواری، عکاسی، تماشای غروب و کمپینگ	پاییز و بهار
کویر شهداد	کلوت‌های عظیم، رود شور، نمکزارها و پلی‌گون‌های شش‌ضلعی	شترسواری، سافاری، موتور چهارچرخ، پیاده‌روی و عکاسی	آذر تا اردیبهشت
کویر ریگ جن	تپه‌های ماسه‌ای برخان، شن‌های روان و باتلاق‌های نمکی	کویرنوردی، عبور از مسیرهای شنی، تماشای مناظر بکر و رصد ستارگان	پاییز و زمستان
کویر ورزنه	رمل‌های طلایی و نزدیکی به تالاب گاوخونی و دشت‌های نمکی	سافاری، شترسواری، موتور چهارچرخ، زیپ‌لاین و کمپینگ	پاییز، زمستان و اوایل بهار
کویر کاراکال یزد	شنزارهای طلایی و زیستگاه گربه کاراکال	سافاری، کویرگردی، پیاده‌روی روی شن‌ها، عکاسی و رصد ستارگان	پاییز، زمستان و اوایل بهار
کویر حلوان طبس	تپه‌های شنی بلند، دره‌های ماسه‌ای و پوشش گیاهی و جانوری متنوع	شترسواری، آفرودسواری، پیاده‌روی، حمام شن و کمپینگ	پاییز، زمستان و اوایل بهار
کویر زردگاه و نایبند	ترکیب چشم‌اندازهای کویری و کوهستانی، نخلستان‌ها، باغ‌ها و چشمه‌های آبگرم	آفرودسواری، سندبوردینگ، کمپینگ، طبیعت‌گردی و بازدید از روستاها	پاییز، زمستان و اوایل بهار
کویر خارتوران	زیست‌بوم حفاظت‌شده و زیستگاه گونه‌هایی مانند یوزپلنگ آسیایی، گور ایرانی و گربه شنی	حیات‌وحش‌گردی، پیاده‌روی، شترسواری و آفرودسواری	شش ماه دوم سال، به‌ویژه پاییز و زمستان
کویر متین آباد	رمل‌های گسترده، آسمان مناسب رصد ستارگان و اکوکمپ گردشگری پایدار	شترسواری، دوچرخه‌سواری، پیاده‌روی، رصد ستارگان و بازدید از مزارع ارگانیک	پاییز، زمستان و اوایل بهار
کویر خور و بیابانک	دریاچه نمک خور، پلی‌گون‌ها و آبشار نمکی ۳۰ متری	پیاده‌روی روی رمل‌ها، عکاسی، تماشای غروب، رصد ستارگان و بازدید از روستاهای تاریخی	پاییز، زمستان و اوایل بهار
کویر درک	هم‌جواری تپه‌های شنی با دریای عمان، ساحل صخره‌ای و نخلستان‌ها	پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری ساحلی، عکاسی، آفرودسواری و کمپینگ	پاییز و زمستان
کویر حاج علی قلی دامغان	پهنه وسیع نمکی، دشت‌های سفیدرنگ و پدیده آینه‌ای شدن زمین پس از بارندگی	پیاده‌روی روی بلورهای نمک، عکاسی، تماشای آسمان شب و کمپینگ	پاییز و زمستان

نقشه کویرهای ایران

پیش از سفر به کویر چه نکاتی را بدانیم؟

برای اینکه از قدم زردن روی رمل‌های شنی و تماشای آسمان پرستاره بهترین کویرهای ایران بیشترین لذت را ببرید، به آمادگی نیاز دارید. فاصله زیاد از مناطق مسکونی، محدودیت دسترسی به آب و امکانات، تغییر محسوس دمای شب و روز و دشواری تشخیص مسیر، پرونده کویرگردی را از سایر انواع طبیعت‌گردی جدا می‌کند؛ طوری که اگر بدون برنامه و آمادگی لازم به آن سفر کنید، ممکن است سفرتان به جای خاطره، خطر بسازد! بنابراین بهتر است قبل از حرکت، هم تجهیزات ضروری را آماده کنید و هم شرایط محیطی و مسیر مقصد را بشناسید. در ادامه درباره نکاتی که قبل از سفر به کویرهای گردشگری ایران باید بدانید، کامل صحبت کرده‌ایم.

• وضعیت آب‌وهوا را بررسی کنید: قبل از سفر، پیش‌بینی هوا را برای روز و شب بررسی کنید. احتمال بارندگی، طوفان شن و وزش باد شدید مواردی هستند که می‌توانند شرایط‌تان برای کویرگردی را دستخوش تغییر کنند. اگر احتمال بارندگی وجود داشت، از سفر به مسیرهای مستعد سیلاب و آبراهه‌های فصلی خودداری کنید.
• آب و غذای کافی همراه داشته باشید: طبیعتا در کویر نباید روی دسترسی به فروشگاه یا چشمه آب حساب باز کنید. به ‌اندازه کافی آب برای نوشیدن، غذای سبک و انرژی‌زا و مقداری هم آب اضافه برای شرایط پیش‌بینی‌نشده با خود ببرید.
• به آنتن‌دهی تلفن همراه وابسته نباشید: آنتن در بسیاری از مناطق کویری ضعیف و محدود است یا اصلا وجود ندارد. نقشه آفلاین، GPS  و قطب‌نما همراه داشته باشید و قبل از حرکت، مسیر را بررسی کنید. در کویرگردی‌های حرفه‌ای و مناطق دورافتاده هم به ابزارهای مسیریابی و ارتباطی پشتیبان نیاز دارید.
• از مسیرهای ناشناخته دوری کنید: شباهت چشم‌اندازهای کویری بهم، تشخیص مسیر را برایتان سخت می‌کند؛ بنابراین بدون شناخت منطقه وارد عمق کویر نشوید و از نزدیک‌شدن به نمکزارها، باتلاق‌های نمکی و نقاط ناشناخته خودداری کنید. برای رفتن به مناطقی مانند ریگ جن هم حتما یک راهنمای باتجربه همراه داشته باشید یا اینکه با یک گروه حرفه‌ای هم‌سفر شوید.
• تنها به کویر سفر نکنید: بهتر است با گروه و فردی آشنا به مسیر راهی کویر شوید؛ همچنین مقصد، مسیر حرکت و زمان تقریبی بازگشت خودتان را به دوستان یا اعضای خانواده اطلاع دهید تا در صورت بروز مشکل، آن‌ها بتوانند پیگیری کنند.
• تجهیزات خودرو را بررسی کنید: اگر می‌خواهید با خودرو وارد مسیرهای خارج از جاده و کویری شوید، سوخت کافی، لاستیک زاپاس سالم، ابزار تعویض لاستیک، طناب بکسل و تجهیزات لازم برای سرپا کردن خودرو در مواقع خرابی حتما همراه‌تان باشد. قبل از حرکت هم حتما خودرویتان را معاینه فنی ببرید.
• لباس مناسب روز و شب بپوشید: در طول روز لباس‌های روشن، گشاد و پوشیده انتخاب کنید تا پوست‌تان از تابش‌های سوزناک آفتاب و نیش حشرات در امان بماند. کلاه، عینک آفتابی و ضدآفتاب هم ضرور‌ی هستند. از طرف دیگر، چون دمای کویر در شب کاهش پیدا می‌کند، لباس گرم چندلایه و در صورت ماندن در شب، کیسه‌خواب متناسب با دمای منطقه همراه داشته باشید.
• کفش مناسب انتخاب کنید: کفش سبک، محکم و مناسب پیاده‌روی روی شن و مسیرهای ناهموار بپوشید. صندل به هیچ وجه انتخاب مناسبی برای کویرنوردی نیست؛ چون از پاهایتان در برابر شن داغ، خارها و جانوران کویری محافظت نمی‌کند.
• جعبه کمک‌های اولیه و چراغ‌قوه همراه ببرید: وسایلی مانند جعبه کمک‌های اولیه، چراغ‌ قوه با باتری اضافه و آینه در شرایط مختلف به کارتان می‌آیند. در صورت دیدن مار، عقرب یا هر جانور دیگر، به آن‌‌ها نزدیک نشوید. قبل اینکه از کیسه‌خواب استفاده کنید یا وارد چادر شوید هم فضای اطراف و وسایل‌تان را با دقت چک کنید.
• محل کمپ را با دقت انتخاب کنید: برای برپایی چادر سراغ این گزینه‌ها نروید؛‌بستر رودخانه‌های فصلی، آبراهه‌ها، سطح نمکزارها و مناطقی که احتمال جاری‌شدن سیلاب در ‌آن‌ها وجود دارند. محل استقرار شما در کویر باید از نظر زمین و شرایط آب‌وهوایی ایمن باشد.
• به طبیعت و حیات‌وحش آسیب نزنید: در مناطق حفاظت‌شده مانند خارتوران و پارک ملی کویر، فقط در محدوده‌های مجاز تردد کنید. به جانوران نزدیک نشوید، به آن‌ها غذا ندهید و به پوشش گیاهی یا زیستگاه طبیعی آسیبی وارد نکنید. تمام زباله‌ها و پسماندهایی که تولید می‌کنید را هم همراه خود برگردانید.

کویر مصر

کویر مصر در استان اصفهان و در نزدیکی روستایی به همین نام قرار دارد و یکی از کویرهای معروف ایران است. تپه‌های شنی بلند و روان، دشت‌های وسیع و چشم‌انداز دریاچه نمک، مهم‌ترین ویژگی‌های طبیعی این منطقه هستند. در کنار این جاذبه‌ها، روستای مصر با خانه‌های کاه‌گلی و معماری ساده کویری، شما را با سبک زندگی بومی منطقه آشنا می‌کند.

در کویر مصر می‌توانید تفریحاتی مانند شترسواری، موتورهای چهارچرخ، سافاری با خودروهای آفرود و دوچرخه‌سواری را تجربه کنید. قدم‌زدن روی رمل‌ها، تماشای غروب خورشید و آسمان پرستاره شب هم از لحظات لذت‌بخش سفرتان به کویر مصر خواهند بود؛ همچنین از بالای تخت عروس می‌توانید به تماشای چشم‌انداز وسیعی از تپه‌های شنی اطراف بنشینید.

پاییز، زمستان و اوایل بهار بهترین زمان سفر به کویر مصر هستند. در این فصل‌ها دمای هوا برای پیاده‌روی و تفریحات کویری مناسب‌تر است. اگر قصد ماندن در شب را دارید حتما لباس گرم با خود ببرید؛ چون دمای هوای کویر بعد از غروب کاهش پیدا می‌کند.

برای رسیدن به کویر مصر اول باید به شهر خور در استان اصفهان بروید. روستای مصر حدود ۵۵ کیلومتر با خور فاصله دارد و از مسیر خور خیلی ‌راحتی می‌توانید خودتان را به آن برسانید. برای طی کردن این مسیر تا رسیدن به کویر می‌توانید با خودروی شخصی یا تورهای کویرگردی سفر کنید؛ اما برای ورود به مسیرهای شنی و نقاط دورتر، پیشنهاد می‌کنیم از خودروهای آفرود و همراهی یک راهنمای محلی باتجربه استفاده کنید.

لوکیشن کویر مصر روی نقشه

کویر مرنجاب

مقصد کویری دوم در شمال شهرستان آران و بیدگل قرار دارد. کویر مرنجاب با تپه‌های شنی روان، دشت‌های وسیع و دریاچه نمک مسیله‌اش، نام شناخته‌شده دیگری در لیست کویرهای ایران است. در بخش‌هایی از این منطقه، پوشش گیاهی تاغ و گز هم به چشم‌تان می‌خورد، که در کنار چشم‌اندازهای نمکی و شنی، پکیج تنوع طبیعی را کامل کرده‌اند. کاروانسرای تاریخی مرنجاب، یادگاری از دوران صفویه و یکی از دیدنی‌های شاخص این کویر است که در مسیر تاریخی جاده ابریشم قرار دارد و می‌توانید برای اقامت و ماندن در شب هم روی آن حساب کنید.

برای گردش در مرنجاب می‌توانید سراغ تفریحاتی مانند سافاری، شترسواری و موتور چهارچرخ بروید یا روی تپه‌های شنی قدم بزنید. تماشای غروب در پهنه کویر و رصد ستارگان در آسمان تاریک شب هم از تجربه‌هایی است که نباید در این کویر از دست داد. اگر به طبیعت‌گردی علاقه دارید، بازدید از دریاچه نمک، جزیره سرگردان و دیگر مناظر طبیعی اطراف را هم در برنامه‌تان قرار دهید.

پاییز و زمستان، به‌ویژه نیمه دوم سال، زمان مناسب‌تری برای سفر به کویر مرنجاب هستند؛ با این حال شب‌ها، مخصوصا در زمستان، دمای هوا به طور محسوسی کاهش پیدا می‌کند. اوایل بهار هم انتخاب خوبی‌ست؛ اما قبلش حتما وضعیت آب‌وهوا را چک کنید.

برای رسیدن به مرنجاب در قدم اول باید خودتان را به شهرستان آران و بیدگل در استان اصفهان برسانید. مسیر دسترسی به کویر مرنجاب از این شهرستان شروع می‌شود و بخشی از راه، خاکی‌ست. با خودروی سواری هم می‌توانید خودتان را به این منطقه برسانید؛ اما برای حرکت در مسیرهای شنی و بازدید از بخش‌های دورتر، استفاده از خودروهای دو دیفرانسیل یا آفرود در کنار حضور یک راهنمای محلی انتخاب مطمئن‌تری‌ست.

لوکیشن کویر مرنجاب روی نقشه

کویر لوت

دامنه گسترش کویر لوت تنها به یک استان ختم نشده و این پهنه طبیعی با وسعت ۴۰ هزار کیلومتری‌اش، در جنوب شرقی ایران و میان استان‌های کرمان، خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان گسترده شده. معروف‌ترین جاذبه این کویر کلوت‌های شهداد هستند؛ سازه‌های طبیعی شگفت‌انگیزی که بر اثر فرسایش باد و آب شکل گرفته‌اند. ریگزارها، دشت‌های سنگی و نمکزارها هم بخش دیگری از جذابیت‌های لوت هستند.

بازدید از کلوت‌های شهداد، یکی از اصلی‌ترین تجربه‌های سفرتان به کویر لوت خواهد بود. می‌توانید با خودروهای آفرود در مسیرهای مجاز گشت بزنید، از مناظر کویر عکاسی کنید و هنگام غروب، تغییر رنگ کلوت‌ها را تماشا کنید. شب‌های پرستاره لوت هم وسوسه‌تان می‌کند در کمپ‌های مجهز منطقه بمانید و آسمان را رصد کنید.

اگر برنامه سفر به کویر لوت را دارید، پاییز و بهار بهترین زمان هستند؛ از آن‌جایی که طبق تحقیقات ناسا کویر لوت یکی از گرم‌ترین نقاط زمین است، تابستان چندان زمان مناسبی برای سفر به نظر نمی‌رسد، و ممکن است در عین سختی حتی خطرناک هم باشد!

برای بازدید از کویر لوت و کلوت‌های شهدادش اول خودتان را به کرمان برسانید. از کرمان تا شهداد حدود ۱۰۰ کیلومتر و از شهداد تا محدوده کلوت‌ها حدود ۴۵ کیلومتر فاصله است. اینکه با خودرو این مسیر را طی کنید یا با تور، به خودتان بستگی دارد؛ اما برای تردد داخل کویر و گشتن در آن به خودروی مناسب و راهنمای حاذق احتیاج دارید.

لوکیشن کویر لوت روی نقشه

کویر شهداد

با کویر شهداد تا حدودی در قسمت قبلی آشنا دید. این کویر در غرب دشت لوت و در نزدیکی شهر شهداد کرمان قرار دارد و عمده شهرتش را مدیون کلوت‌های عظیم و چشم‌اندازهای عجیب‌وغریبش است. این سازه‌های طبیعی که در طی هزاران سال بر اثر فرسایش باد و آب شکل گرفته‌اند، منظره‌ای شبیه شهری متروکه در دل بیابان ساخته‌اند. رود شور، نمکزارها و رسوبات نمکی شش‌ضلعی به نام پلی‌گون‌ها هم از دیگر دیدنی‌های این منطقه هستند که می‌توانید از آن‌ها بازدید کنید.

در محدوده کویر شهداد می‌توانید شترسواری کنید، با خودروهای آفرود در فراز و نشیب تپه‌های ماسه‌ای تور سافاری برگزار کنید و موتورسواری چهارچرخ را تجربه کنید. پیاده‌روی، عکاسی در میان کلوت‌ها و تماشای آسمان شبانه غرق در ستاره هم از جذابیت‌های سفر به این منطقه است. برای اقامت هم کمپ‌های کویری و اقامتگاه‌های مخصوص نگرانی‌تان بابت محل خواب را رفع می‌کنند.

بهترین ماه‌های سال برای کویرگردی در شهداد از آذر تا اردیبهشت است. در صورت اقامت شبانه، لباس گرم و مناسب فراموش نشود.

کویر شهداد حدود ۴۰ کیلومتر با شهر شهداد و ۱۰۰ کیلومتر با کرمان فاصله دارد؛ پس برای رسیدن به آن اول باید به کرمان و سپس به شهر شهداد بروید. نکته بسیار مهمی که باید در بازید از کویر شهداد به آن توجه داشته باشید این است که محدوده کویر به بخش‌های سبز، نارنجی و قرمز تقسیم شده و ورود به مناطق دورتر و حساس‌تر به همراهی راهنما و تجهیزات مناسب نیاز دارد.

لوکیشن کویر شهداد روی نقشه

کویر ریگ جن

امکان ندارد جایی صحبت از کویرهای بزرگ ایران باشد و اسمی از کویر ریگ جن به میان نیاید. ریگ جن مخوف و رازآلود در جنوب‌غربی دشت کویر و در محدوده مرزی استان‌های سمنان و اصفهان قرار دارد. این منطقه با مساحت حدود ۳۸۰۰ کیلومتر مربع، سومین ریگزار بزرگ ایران است و به‌ خاطر تپه‌های ماسه‌ای برخان، شن‌های روان و باتلاق‌های نمکی، در مقایسه با بیشتر کویرهای گردشگری ایران چهره متفاوت و هیجان‌انگیزتری دارد. شرایط خاص جغرافیایی و ناشناخته‌بودن بخش‌هایی از این کویر باعث شده افسانه‌های زیادی درباره ریگ جن شکل بگیرد؛ به حدی که به آن لقب «مثلث برمودای ایران» را بدهند!

ریگ جن بیشتر مقصد کویرنوردان حرفه‌ای و تشنگان ماجراجویی‌‌های هیجان‌انگیز است. عبور از مسیرهای شنی، تماشای تپه‌های ماسه‌ای و گوش سپردن به سکوت عمیق و وسیع کویر، تجربه‌هایی هستند که فقط در ریگ‌ جن می‌توانید لمس‌شان کنید. اگرچه آسمان ستاره‌باران و چشم‌اندازهای بکر منطقه در جذابیت حریف می‌طلبند، اما باتلاق‌های نمکی و مسیرهای سخت کویر باعث می‌شوند بدون تجهیزات و آمادگی کافی نتوانید در آن قدم گذاشته و به گشت‌وگذار بپردازید.

پاییز و زمستان، بهترین فصل‌ها برای سفر به ریگ جن هستند. در این زمان‌ها دمای هوا نسبت به تابستان معتدل‌تر بوده و شرایط بهتری برای کویرنوردی فراهم می‌شود؛ با این ‌حال، اگر برنامه‌ریزی دقیق داشته باشید و شرایط جوی را خوب بررسی کنید، در هر فصلی می‌توانید برنامه سفر به ریگ جن را بچینید.

یکی از مسیرهای دسترسی به ریگ جن از سمت جندق می‌گذرد. برای رسیدن به این شهر باید ابتدا خودتان را به منطقه جندق در اصفهان برسانید و سپس با همراهی یک تیم حرفه‌ای وارد مسیرهای کویری شوید. عبور از بخش‌های باتلاقی و شنزارها به خودروی مناسب، راهنمای باتجربه و تجهیزات کامل نیاز دارد؛ همچنین برای ورود به بعضی محدوده‌ها باید از مراجع مربوطه مجوز دریافت کنید.

لوکیشن کویر ریگ جن روی نقشه

کویر ورزنه

در شرق اصفهان و نزدیک شهر ورزنه، کویری با همین نام انتظار شما را می‌کشد. تپه‌های ماسه‌ای طلایی و رمل‌های روان، مهم‌ترین ویژگی کویر ورزنه هستند که منظره طلوع و غروب خورشیدش، برای عکاسی معرکه‌ است. نزدیکی کویر به تالاب گاوخونی و دشت‌های نمکی اطراف هم به طبیعت این منطقه تنوع بیشتری داده است.

در ورزنه می‌توانید از میان تفریحاتی مانند سافاری، شترسواری، موتورسواری چهارچرخ و زیپ‌لاین یک یا چند گزینه را انتخاب کنید. پیاده‌روی روی رمل‌ها، تماشای آسمان پرستاره و شب‌نشینی در کمپ‌های کویری هم از دیگر سرگرمی‌های سفر به ورزنه هستند. اگر فرصت بیشتری دارید، پیشنهاد می‌کنیم از جاذبه‌های تاریخی شهر ورزنه و تالاب گاوخونی هم دیدن کنید.

پاییز و زمستان و روزهای خنک ابتدای بهار، بهترین زمان‌های سفر به این کویر هستند. برای بازدید از کویر ورزنه، از اصفهان به سمت شرق حرکت کنید و خودتان را به شهر ورزنه برسانید. کویر ورزنه در حدود ۱۰ کیلومتری این شهر قرار گرفته است. برای ماشین‌سواری در مسیرهای شنی به خودروی آفرود و همراهی یک راهنمای کاربلد نیاز دارید.

لوکیشن کویر ورزنه روی نقشه

کویر کاراکال یزد

کویر کاراکال که با نام صادق‌آباد هم آن را می‌شناسند، در نزدیکی شهر بافق استان یزد قرار گرفته است. دشت‌های وسیع و شن‌زارهای طلایی، چشم‌انداز اصلی این منطقه و شناسنامه آن هستند؛ اما ویژگی که کاراکال را همچون تافته‌ای از سایر کویرهای توریستی ایران جدابافته می‌کند این است که این کویر، زیستگاه گربه کاراکال، یکی از گربه‌سانان وحشی ایران است. این حیوان شب‌گرد و محتاط است و اینکه طی مدت حضورتان در این کویر بتوانید آن را ببینید کاملا به شانس‌تان بستگی دارد.

در این کویر می‌توانید به سافاری، کویرگردی با راهنمای محلی، پیاده‌روی روی شن‌ها و عکاسی بپردازید. تماشای غروب و رصد آسمان پرستاره هم که قوت غالب سفر به تمام کویرهای تفریحی ایران است. اگر قصد سفر داشتید هم یکی از فصل‌های پاییز، زمستان و اوایل بهار را برای رفتن انتخاب کنید که برای تجربه تفریحات این کویر بهترین زمان هستند. اگر تصمیم داشتید شب را در کویر کمپ بزنید هم تجهیزات و لباس مناسب با خود ببرید.

برای دسترسی به کویر کاراکال باید از یزد به سمت بافق حرکت کنید. این منطقه حدود ۱۴۱ کیلومتر با یزد فاصله دارد و پس از عبور از روستای صادق‌آباد و ورود به جاده سنگ‌آهن مرکزی به آن می‌رسید. مسیر بیشتر آسفالته است و می‌توانید با خودروی شخصی یا تور محلی به کویر بروید. قطار و اتوبوس هم برای سفر به بافق در دسترس هستند.

لوکیشن کویر کاراکال یزد روی نقشه

کویر حلوان طبس

مقصد دیگری که می‌‌توانید سکوت و آرامش عمیق را در آن تجربه کنید و ستاره‌های آسمان شبش را بشمارید، کویر حلوان در ۹۰ کیلومتری شمال غربی طبس و در حاشیه کویر مرکزی ایران است. این ریگزار پهناور و مثلثی‌شکل، با تپه‌های ماسه‌ای بلند و دره‌هایی که از برخورد شن و کوه به وجود آمده‌اند، منظره‌های متنوع و منحصربه‌فردی دارد. ارتفاع بعضی تپه‌های شنی این کویر در بخش‌های شرقی به حدود ۸۰ متر می‌رسد. برخلاف تصور رایجی که از طبیعت کویری وجود دارد، حلوان پوشش گیاهی و جانوری متنوعی دارد؛ از تاغ، قیچ و بادام کوهی گرفته تا شاهین، هوبره و عقاب طلایی.

شترسواری، آفرودسواری، پیاده‌روی روی رمل‌ها و حمام شن از تفریحات این منطقه هستند. اگر شب را در کویر بمانید، می‌توانید از فرصت رصد ستارگان و کمپینگ زیر آسمان پرستاره هم استفاده کنید. برای تجربه هر چه بهتر این فعالیت‌ها، توصیه می‌کنیم با تورهای حرفه‌ای کویرگردی سفر کنید.

بهترین زمان برای سفر به حلوان طبس و تجربه تفریحات کویری آن پاییز، زمستان و اوایل بهار است.

برای رسیدن به کویر حلوان می‌توانید از جاده ارتباطی طبس به خور استفاده کنید. مسیرهای دسترسی به این کویر از محدوده دریاچه نمک خور یا قبل از سه‌راهی جعفرآباد به سمت ریگزار امتداد پیدا می‌کنند. در اطراف کویر معادنی وجود دارد که باعث شده بخشی از مسیر منتهی به حلوان جاده خاکی باشد. ورود به مسیرهای شنی و گشت‌وگذار در بخش‌های مختلف کویر، بدون خودروی مناسب و حضور لیدرهای باتجربه اصلا توصبه نمی‌شود.

لوکیشن کویر حلوان طبس روی نقشه

کویر زردگاه و کویر نایبند

در کویر زردگاه و کویر نایبند قرار است یکی از متفاوت‌ترین کویرهای زیبا در ایران را در جنوب غربی خراسان جنوبی و در نزدیکی روستایی به همین نام ببینید. این منطقه به‌ دلیل ترکیب مناظر کویری و کوهستانی، باغ‌های میوه، نخلستان‌ها و چشمه‌های آبگرم، بافت متفاوتی در مقایسه با بسیاری از کویرهای ایران دارد. روستای زردگاه هم با خانه‌های خشت‌وگلی و معماری پلکانی، از دیدنی‌های فرهنگی این محدوده است. در نزدیکی روستا، کوه نایبند با ارتفاع بیش از ۳ هزار متر قرار دارد که اگر از ‌‌آن‌جا به تماشای طبیعت اطراف بنشینید، قاب جذابی از دشت‌ها و پهنه‌های کویری اطراف را زیر پایتان می‌بینید.

در سفر به این منطقه می‌توانید آفرودسواری، سندبوردینگ و کمپینگ را تجربه کنید. اگر به طبیعت‌گردی علاقه دارید، تماشای باغ‌ها و نخلستان‌های روستا و گشت‌وگذار در دامنه‌های کوه نایبند هم می‌تواند بخشی از برنامه‌تان باشد. بازدید از روستای نایبند و نخلستان‌های آن هم فرصت خوبی برای آشنایی با زندگی روستایی در دل طبیعت کویری‌ست.

هوای زردگاه نسبت به بسیاری از کویرهای دیدنی ایران معتدل‌تر است؛ با این حال باز هم بهترین زمان سفر به این کویر همان پاییز، زمستان و اوایل بهار است. اگر خواستید در فصل‌های گرم عازم این کویر شوید، از قبل خودتان را برای گرمای طاقت‌فرسای روز و سختی‌‌های طبیعت‌گردی آماده کنید. برای کوهنوردی در ارتفاعات نایبند هم باید شرایط آب‌وهوا و آمادگی جسمانی خودتان را بسنجید.

برای رسیدن به زردگاه و نایبند، اول از همه به طبس بروید؛ به این منظور می‌توانید با خودروی شخصی، قطار یا هواپیما سفر کنید. از طبس تا روستای زردگاه حدود دو ساعت با خودرو راه دارید. مسیرهای ارتباطی طبس به خور و جاده‌هایی که به روستاهای زردگاه و نایبند ختم می‌شوند هم در نهایت دسترسی شما به کویر نایبند و زردگاه را فراهم می‌کنند.

لوکیشن کویر زردگاه و کویر نایبند روی نقشه

کویر خارتوران

آفریقای ایران را در شرق استان سمنان و جنوب شهرستان شاهرود، با رفتن به کویر خارتوران پیدا می‌کنید. این کویر یکی از مهم‌ترین زیست‌بوم‌های حفاظت‌شده ایران است. خارتوران تنها یک کویر شنی نیست؛ دشت‌ها، کوهستان‌ها، نمکزارها و پهنه‌های ماسه‌ای، طبیعت بیابانی این کویر را به بخش‌های مختلفی تقسیم‌بندی می‌کنند؛ علاوه بر این، اگر خوش‌شانس باشید شاید بتوانید حین ماجراجویی‌تان در این کویر گونه‌های باارزشی مانند یوزپلنگ آسیایی، گور ایرانی، گربه شنی و زاغ بور را هم ببینید؛ چرا که خارتوران زیستگاه این حیوانات است.

جذابیت اصلی سفر به خارتوران، آشنایی با حیات‌وحش و تماشای گونه‌های جانوری در زیستگاه طبیعی آن‌هاست. پیاده‌روی در طبیعت بیابانی، شترسواری و آفرودسواری هم از تجربه‌هایی‌ست که می‌توانید در این منطقه داشته باشید. این نکته را در نظر بگیرید که دیدن حیوانات کمیابی مثل یوزپلنگ و سایر گونه‌هایی که بالاتر به آن‌ها اشاره کردیم، قطعی نیست و برای ورود به بخش‌های حفاظت‌شده باید قوانین و محدودیت‌ها را رعایت کنید. حضور یک لیدر حرفه‌ای و مسلط به منطقه هم برای همراهی‌تان ضروری‌ست. شش ماه دوم سال، به‌ویژه پاییز و زمستان، زمان مناسب‌تری برای سفر به خارتوران هستند.

برای دسترسی به خارتوران،  از مسیر تهران به مشهد خودتان را به شاهرود برسانید و سپس به سمت بیارجمند و روستای قلعه‌بالا حرکت کنید. این روستا یکی از مسیرهای اصلی ورود به منطقه توران است. با توجه به وسعت منطقه و و وجود محدودیت‌های حفاظتی، بهتر است قبل از سفر درباره مسیرهای مجاز، شرایط ورود و اینکه آیا به مجوز نیاز دارید یا نه اطلاعات کسب کنید. البته اگر با تورهای تخصصی طبیعت‌گردی همراه شوید، بخش زیادی از این پیگیری‌ها را لیدر و برگزارکننده‌های تور برعهده می‌گیرند.

لوکشن کویر خارتوران روی نقشه

کویر متین‌آباد

اگرچه تعداد کویرهای ایران بالاست، اما این دلیل نمی‌شود که فکر کنید همه آ‌‌ن‌ها شبیه به هم هستند یا قرار است یک تجربه مشابه را برایتان رقم بزنند. این موضوع را وقتی به کویر متین‌آباد بروید با پوست و گوشت بیشتری درک می‌کنید. کویر متین‌آباد در نزدیکی روستایی به همین نام، حدود ۶۰ کیلومتری کاشان و ۱۵ کیلومتری بادرود قرار دارد. تپه‌های شنی و رمل‌های پهناور، بخش بزرگی از چشم‌‌انداز این منطقه را شکل می‌دهند و آسمان شب آن به ‌دلیل آلودگی نوری کم، یکی از بهترین آسمان‌های کویری ایران برای رصد ستارگان است. یکی از ویژگی‌های مهم متین‌آباد، وجود اکوکمپ کویری آن است؛ مجموعه‌ای دوستدار محیط زیست که برای فعالیتش از انرژی‌های تجدیدپذیر استفاده می‌کند و امکانات اقامتی و رفاهی مناسبی دارد.

در متین‌آباد می‌توانید شترسواری، دوچرخه‌سواری در مسیرهای خاکی و شنی، پیاده‌روی روی رمل‌ها و رصد ستارگان را تجربه کنید. بازدید از مزارع ارگانیک و آشنایی با فعالیت‌های پرورش شتر و شترمرغ هم از دیگر تفریحات این منطقه است. وجود اکوکمپ و امکانات تفریحی متنوع، متین‌آباد را به گزینه‌ای مناسب برای سفرهای خانوادگی و افرادی تبدیل کرده که تجربه زیادی در کویرنوردی ندارند و هنوز اول راه هستند.

به پیروی از اکثر کویرهایی که تا به این‌جا معرفی کردیم، برای سفر به متین آباد هم پاییز، زمستان و اوایل بهار بهترین زمان است. اگر قصد اقامت در اکوکمپ را دارید، بهتر است از قبل درباره شرایط و ظرفیت اقامت تحقیق کنید.

برای رسیدن به متین‌آباد می‌توانید از مسیر اصفهان به سمت بادرود و روستای متین‌آباد حرکت کنید. فاصله اصفهان تا این منطقه حدود ۱۲۰ کیلومتر است. می‌توانید با خودروی شخصی این مسیر را طی کنید، یا اینکه با قطار یا هواپیما به شهرهای نزدیک سفر کنید و ادامه مسیر را با خودرو یا تاکسی بروید.

لوکیشن کویر متین‌آباد روی نقشه

کویر خور و بیابانک

خور و بیابانک نام مجموعه‌ای از پهنه‌های کویری در شرقی‌ترین بخش استان اصفهان است؛ منطقه‌ای با رمل‌های طلایی، شن‌های روان، نمکزارهای گسترده و آسمانی صاف که شب‌ها میزبان سیلی از ستارگان درخشان است. یکی از مهم‌ترین دیدنی‌های این منطقه، دریاچه نمک خور است؛ دریاچه‌ای فصلی با بالای دو هزار کیلومتر مساحت که سطحش را طرح‌های هندسی نمکی یا پلی‌گون‌ها پوشانده‌اند.

آبشار نمکی خور هم از جاذبه‌های متفاوتی‌ست که در سفرتان به این منطقه فرصت بازدید از آن را دارید. این آبشار مصنوعی با ارتفاع حدود ۳۰ متر، در اثر فعالیت‌های مرتبط با معدن پتاس ساخته شده است. رنگ فیروزه‌ای آب این آبشار در میان سفیدی نمکزار، قاب چشم‌نوازی خلق می‌کند که امکان ندارد بعد از دیدنش بتوانید زیبایی‌اش را انکار کنید. در سفر به خور و بیابانک می‌توانید پیاده‌روی روی رمل‌ها، عکاسی، تماشای غروب و رصد آسمان شب را تجربه کنید و به روستاهای تاریخی مصر، گرمه، ایراج و بیاضه سر بزنید.

پاییز، زمستان و اوایل بهار بهترین زمان سفر به خور و بیابانک هستند. برای گردش در نمکزار و رمل‌های این کویر هم بهتر است قبل از شروع سفر از شرایط آب‌وهوایی و وضعیت مسیر اطمینان نسبی کسب کنید.

برای رفتن به کویر خور و بیابانک می‌توانید از اصفهان به سمت نایین و سپس شهر خور حرکت کنید. این منطقه از شهرهای یزد و سمنان هم قابل دسترسی‌ست و بعد از رسیدن به خور، می‌توانید با خودروی شخصی یا تور محلی از بخش‌های مختلف کویر دیدن کنید.

لوکیشن کویر خور و بیابانک روی نقشه

کویر درک

درک از معدود کویرهای ایران است که می‌توانید هم‌زمان چشم‌انداز شگفت‌انگیز تپه‌های شنی و دریای عمان را در کنار هم تماشا کنید. این منطقه در نزدیکی روستای درک، از توابع بخش زرآباد استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و ساحل آن با ترکیبی از شن‌های سفید، ماسه‌های طلایی و بخش‌های صخره‌ای، تصویر متفاوت و خیره‌کننده‌ای از سواحل معمول جنوب ایران ساخته است. نخلستان‌ها و تپه‌های شنی که تا نزدیکی دریا پیش می‌روند، مانند امضای اثر، یکی از منحصربه‌فردترین ویژگی‌های کویر درک هستند.

در سفر به درک می‌توانید روی شن‌ها قدم بزنید، در امتداد ساحل دوچرخه‌سواری کنید و از طلوع و غروب خورشید عکاسی کنید. آفرودسواری در مسیرهای مجاز و کمپینگ هم از تجربه‌های محبوب این منطقه است. احتمالا در یک سفر کویری انتظار خواندن همچین جمله‌ای را نداشته باشید، ولی اگر قصد شنا دارید، حتما وضعیت دریا و شرایط ایمنی ساحل را بررسی کنید!

پاییز و زمستان بهترین زمان سفر به کویر درک هستند. در این فصل‌ها هوا برای پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و گشت‌وگذار در ساحل مناسب‌تر است و می‌توانید زمان بیشتری را در طبیعت کویری درک قدم بزنید و از تماشای مناظر ساحلی بکرش لذت ببرید.

برای رفتن به درک باید از مسیر جاده ساحلی کنارک به سمت جاسک حرکت کنید و وارد مسیر روستای درک شوید. این منطقه حدودا در ۱۷۰ کیلومتری چابهار قرار دارد و اینکه با ماشین شخصی این مسیر را طی کنید یا تور حرفه‌ای به تصمیم خودتان وابسته است. بخشی از مسیر دسترسی‌تان به ساحل هم ممکن است خاکی و ماسه‌ای باشد؛ برای ورود به این مسیر و سایر مسیرهای شنی این کویر حتما از راهنمایی‌های یک لیدر باتجربه استفاده کنید.

لوکیشن کویر درک روی نقشه

کویر حاج علی قلی دامغان

آخرین مهره تسبیح بزرگترین کویرهای ایران، کویر حاج علی قلی دامغان است که در جنوب شرقی دامغان قرار دارد و برخلاف بسیاری از معروف‌ترین کویرهای ایران، بیشتر با پهنه وسیع نمکی و دشت‌های سفیدرنگش آن را می‌شناسند. رسوبات نمک، زمین‌های خشک و تپه‌های شنی در کنار هم قابی متفاوت می‌سازند که برای عکاسی از بافت زمین و انعکاس نور در سطح نمکزار بی‌نظیر است.

از جذابیت‌های تفریحی این کویر، قدم‌زدن روی بلورهای نمک و تماشای پدیده آینه‌ای شدن زمین بعد از بارندگی‌ست؛ منظره‌ای که اگر اهل عکاسی باشید، دست‌تان را از سوژه پر می‌کند. در کنار عکاسی از نقش‌های نمکی، پیاده‌روی، تماشای آسمان شب و کمپینگ از تجربه‌هایی هستند که می‌توانید در سفر به این منطقه داشته باشید. کویر حاج علی قلی امکانات رفاهی ندارد و باید وسایل مورد نیازتان را از قبل تهیه کنید.

پاییز و زمستان بهترین زمان سفر به کویر حاج علی‌قلی هستند؛ یکی از دلایلش هم این است که در این فصل‌ها احتمال بارندگی وجود دارد و به این ترتیب شانس‌تان برای دیدن پدید آینه‌ای‌شدن سطح نمکزارها بیشتر است؛ اما حواس‌تان باشد بعد از بارش به هیچ وجه نباید وارد بخش‌های مرطوب و باتلاقی شوید؛ چون سطح زمین ممکن است سست و گل‌آلود باشد.

برای دسترسی به کویر می‌توانید از دامغان وارد جاده دامغان به جندق شوید و از مسیر دوراهی حسن‌آباد و روستای خورزان، به سمت جاده معدن نمک حرکت کنید. بخش‌هایی از مسیر خاکی‌ست و برای رسیدن به محدوده مناسب، علی‌الخصوص در اولین بازدید، بهتر است از راهنمای محلی کمک بگیرید. قبل از ورود به کویر هم آب، خوراکی و تجهیزات ضروری را از خورزان تهیه کنید.

لوکیشن حاج علی قلی دامغان روی نقشه

صحبت پایانی

برای اینکه تجربه لذت‌بخشی از سفر به کویرهای ایران داشته باشید، باید بدانید چه تجربه‌ای می‌خواهید و برای شرایط مسیر و اقامت چقدر آمادگی دارید. اگر به‌ دنبال تفریحات متنوع و امکانات اقامتی هستید، متین‌آباد و ورزنه می‌توانند انتخاب‌های مناسبی باشند؛ اما برای ماجراجویی جدی‌تر، ریگ جن به تجهیزات و همراهی تیم حرفه‌ای نیاز دارد. قبل از نهایی‌کردن برنامه سفر، فصل مناسب، مسیر دسترسی و شرایط ایمنی مقصد را بررسی کنید. کویرگردی وقتی خاطره‌انگیز می‌شود که هم از زیبایی‌هایش لذت ببرید و هم برای چالش‌هایش از قبل خودتان را آماده کرده باشید.

سوالات متداول