دریاچه ویستان رودبار؛ جاده و جاهای دیدنی را کامل بشناسید!

اگر از طبیعت شمال، عاشق جنگل مه گرفته و دریاچه آرام هستید، ویستان یکی از مقاصدی است که حتما باید تجربه کنید. دریاچه ویستان بره سر در منطقه‌ای کوهستانی از شهرستان رودبار قرار گرفته و جنگل‌های راش، مراتع سرسبز و تپه‌های اطراف، چشم‌انداز متفاوتی پیش روی شما قرار می‌دهند. اگر دوست دارید با جاذبه‌های بیشتری در استان گیلان آشنا شوید تا مطابق سلیقه سفرتان، مکان‌های گردشگری مشابه دریاچه ویستان را بشناسید، مطلب جاهای دیدنی گیلان را مطالعه کنید.

قبل از حرکت به سمت ویستان، وضعیت مسیر را حتما چک کنید. در خصوص راه‌های دسترسی، بهترین زمان سفر، جاهای دیدنی نزدیک و اطراف و سایر مواردی که باید قبل از سفر بدانید در این مطلب از مجله گردشگری به طور کامل صحبت خواهیم کرد.

دریاچه ویستان کجاست؟

دریاچه ویستان در گیلان و در شهرستان رودبار، بخش خورگام و محدوده شهر بره‌سر قرار دارد. این دریاچه در جنوب بره‌سر و بین ناحیه‌ای جنگلی و مرتعی است. فاصله این دریاچه تا بره‌سر حدود ۲ کیلومتر است که شهر بره‌سر تا رودبار ۵۵ کیلومتر و با رستم‌آباد ۴۲ کیلومتر فاصله دارد.

در برخی موارد دریاچه ویستان رشت نام برده شده که اشتباه است چون این دریاچه با شهر رشت ۹۰ کیلومتر فاصله دارد. همچنین عبارت دریاچه رستم آباد هم عبارت دقیق و درستی نیست چون ۴۰ کیلومتر فاصله دارد و تنها یکی از مسیرهای اصلی ورود به خورگام و بره‌سر است.

ضمنا بد نیست بدانید که این دریاچه با اسامی ویستان، یسان، استخر ویستان و دریاچه بره‌سر هم می‌شناسند. اگر برای مطالعه این دریاچه در منابع خارجی به عبارت لاتین آن نیاز دارید، دریاچه ویستان به انگلیسی با عبارت «Vistan Lake» را سرچ کنید.

جاده دریاچه ویستان؛ مسیر دسترسی چگونه است؟

برای رسیدن به دریاچه ویستان، مسیرهای مختلفی پیش روی شماست که بعضی مسیرها مثل اطراف داماش و ویستان شیب و سطح ناهموارتری دارند. ۳ مسیر دریاچه ویستان با در نظر گرفتن شرایط و وضعیت جاده دریاچه ویستان به شرح زیر هستند:

مسیر اول؛ رستم‌آباد، توتکابن و بره‌سر: اگر از سمت آزادراه قزوین – رشت حرکت می‌کنید در محدوده رستم‌آباد وارد مسیر توتکابن شده و جاده را به سمت خورگام و بره‌سر بروید. مسیر تا بره‌سر آسفالته است و با خودرو سواری مشکلی نخواهید داشت. بعد از رسیدن به بره‌سر ۲ کیلومتر جاده خاکی و سنگلاخی خواهید داشت. اگر هوا خشک باشد و بارانی نبوده باشد خودرو سواری که ماشین خوابیده نباشد یعنی ارتفاع آن را از سطح زمین کم نکرده باشند، مشکلی نخواهد داشت.

مسیر دوم؛ لوشان، جیرنده، داماش و بره‌سر: مسافرانی که از سمت تهران و قزوین هستند از لوشان به سمت جیرنده و سپس داماش بروید. این مسیر کوهستانی‌تر و با پیچ‌وخم بیشتری است که چشم‌انداز بسیار زیبایی دارد. طبق تجربه مسافران، بعضی مسیریاب‌ها شاید مسیر کوتاه‌تر و فرعی پیشنهاد دهند که بخشی از آن در واقعیت بسته یا نامناسب است پس اگر از وضعیت جاده مطمئن نیستید همان مسیر اصلی جیرنده و داماش را انتخاب کنید.

مسیر سوم؛ مسیرهای جنگلی و روستایی حوالی داماش: بعضی راه‌های فرعی از محدوده داماش و ارتفاعات اطراف، مسیر شما از بین جنگل و مراتع است. طبق تجربیاتی که مسافران قبلی نوشته‌اند؛ این مسیر پر از سربالایی تند، چاله‌های زیاد، مه و جاده خاکی است که بعد از بارندگی گل خواهد شد. اگر آفرود دارید وارد این میر شوید تا خودرو شما گیر نکند. زیبایی این مسیر به عبور از جنگل و هوای خنک است. ولی بدون شناخت منطقه و خودروی مناسب به سراغ میانبر جنگلی نروید. بعضی کاربران گزارش کرده‌اند که این مسیر تیغ‌زنی شده و بهبود پیدا کرده با این حال از وضعیت مسیر و بارندگی مطمئن شوید.

لوکیشن روستای ویستان بره سر روی نقشه

فاصله دریاچه ویستان تا شهرهای مهم

• فاصله دریاچه ویستان تا شهر رشت: ۹۰ کیلومتر
• فاصله دریاچه ویستان تا قزوین: ۱۶۵ کیلومتر
• فاصله دریاچه ویستان تا شهر تهران: ۳۱۰ کیلومتر
• فاصله دریاچه ویستان تا استخرگاه: ۳۵ کیلومتر
• فاصله دریاچه ویستان تا شهر بندرانزلی: ۱۲۷ کیلومتر
• فاصله دریاچه ویستان تا ماسال: ۱۴۰ کیلومتر

آب‌وهوای دریاچه ویستان

ویستان در منطقه‌ای کوهستانی و مرتفع قرار گرفته و هوای آن با نواحی ساحلی گیلان تفاوت دارد. بهار معمولاً خنک، مرطوب و بارانی است و هم‌زمان مراتع و جنگل‌های اطراف سرسبزتر می‌شوند. در روزهای مه‌آلود، مه از روی ارتفاعات پایین می‌آید و گاهی دید جاده نیز کاهش پیدا می‌کند.

تابستان هوا گرم‌تر می‌شود، اما ارتفاع منطقه باعث می‌شود شب‌ها و ساعات اولیه صبح خنک‌تر از بسیاری از شهرهای جلگه‌ای گیلان باشد. پاییز با تغییر رنگ جنگل منظره بسیار زیبایی دارد، ولی بارندگی بیشتر و سرمای هوا می‌تواند رفت‌وآمد در جاده خاکی را دشوار کند. زمستان نیز با برف، یخبندان و مه همراه است و برای سفر معمولی زمان مناسبی نیست.

بهترین زمان سفر به دریاچه ویستان

اگر هدف شما طبیعت‌گردی، پیاده‌روی، عکاسی و کمپ کوتاه‌مدت است، از اواسط بهار تا اوایل تابستان یکی از بهترین بازه‌ها برای سفر است. طبیعت در این دوره سرسبزتر است، چشمه‌ها و مراتع جلوه بیشتری دارند و سرمای ارتفاعات نیز آزاردهنده نیست. اواخر بهار برای دیدن طبیعت منطقه خورگام و داماش نیز زمان جذابی است.

اوایل پاییز هم برای عکاسی گزینه خوبی است؛ به‌خصوص اگر به جنگل‌های زرد و نارنجی و فضای مه‌آلود علاقه دارید. بااین‌حال در روزهای بارانی وضعیت مسیر خاکی را قبل از حرکت بررسی کنید. اگر با خودروی سواری سفر می‌کنید، روزهای خشک بهار و تابستان دردسر کمتری دارند.

تاریخچه دریاچه ویستان

درباره چگونگی شکل‌گیری دریاچه، روایت رایج این است که فروریزش یا تغییرات زمین پس از زلزله بزرگ رودبار و منجیل در سال ۱۳۶۹ زمینه شکل‌گیری گودالی را ایجاد کرد و آب‌های سطحی و چشمه‌های اطراف به‌مرور آن را پر کردند. این روایت در چند منبع گردشگری و محلی تکرار شده است.

بااین‌حال بهتر است این موضوع را یک روایت رایج درباره منشأ ویستان بدانیم، نه یک نتیجه قطعی زمین‌شناسی؛ زیرا در منابع در دسترس، گزارش علمی یا مطالعه هیدروژئولوژیک معتبری که منشأ دریاچه را با جزئیات اثبات کرده باشد دیده نمی‌شود. برخی منابع نیز رانش زمین را در شکل‌گیری گودال مؤثر می‌دانند. بنابراین در متن‌های گردشگری می‌توان از ارتباط ویستان با زلزله رودبار گفت، اما بهتر است آن را به‌صورت یک نظریه قطعی و بدون قید بیان نکنیم.

ویژگی‌های دریاچه ویستان؛ چرا باید این دریاچه را ببینیم و تجربه کنیم؟

ترکیب جنگل و دریاچه ویستان مهم‌ترین دلیل جذابیت این منطقه است. یک سوی آب به جنگل‌های کوهستانی می‌رسد و در سوی دیگر مراتع و تپه‌ها دیده می‌شوند. آب دریاچه شیرین است و منابع گردشگری، آب‌های سطحی و چشمه‌های زیرزمینی را از منابع تغذیه آن معرفی کرده‌اند.

مساحت دریاچه ویستان در منابع مختلف حدود ۴ هکتار ذکر شده است. درباره ارتفاع دریاچه ویستان از سطح دریا نیز عدد واحدی دیده نمی‌شود؛ برخی منابع حدود ۱۲۰۰ متر و برخی نزدیک به ۱۲۵۰ متر را نوشته‌اند. بنابراین عدد حدود ۱۲۰۰ تا ۱۲۵۰ متر برای معرفی عمومی منطقه منطقی‌تر از ذکر یک ارتفاع کاملاً دقیق است.

درباره عمق دریاچه ویستان باید با احتیاط بیشتری صحبت کرد. عدد حدود ۱۰۰ متر در تعدادی از سایت‌های گردشگری تکرار شده، اما منبع محلی به‌روزشده‌ای عمق را نامشخص دانسته است و اندازه‌گیری رسمی و قابل استنادی در دسترس نیست. به همین دلیل بهتر است عدد ۱۰۰ متر به‌عنوان عمق قطعی دریاچه نوشته نشود. همین ابهام درباره عمق، آب سرد و نبود محدوده استاندارد شنا از دلایلی است که شنا کردن در ویستان توصیه نمی‌شود.

آرامش منطقه، انعکاس جنگل در آب، مه صبحگاهی، امکان پیاده‌روی در مراتع و فاصله داشتن از بافت متراکم شهری باعث شده است سفر به ویستان بیشتر برای کسانی جذاب باشد که طبیعت‌گردی آرام را به تفریحات شلوغ ترجیح می‌دهند.

تفریحات دریاچه ویستان

تفریحات ویستان بیشتر با طبیعت منطقه ارتباط دارند. برای استفاده از بیشتر آن‌ها نیازی به مجموعه تفریحی خاصی نیست و بخش مهم تجربه سفر، قدم زدن، نشستن کنار آب و گشت‌وگذار در ارتفاعات اطراف است.

کمپینگ

فضای نسبتاً مسطح در بخش‌هایی از حاشیه دریاچه امکان چادر زدن را به گردشگران می‌دهد و شب‌مانی در ویستان میان طبیعت‌گردان رایج است. اگر برای کمپ می‌روید، قبل از تاریک شدن هوا محل چادر را انتخاب کنید و از برپا کردن آن در حاشیه بسیار نزدیک آب یا زیر درختان آسیب‌دیده خودداری کنید.

درباره امکانات رفاهی گزارش‌ها یکسان نیست. برخی منابع و تجربه‌های مسافران از سرویس بهداشتی، آب، بوفه یا سوپرمارکت و چایخانه در محدوده دریاچه گفته‌اند، اما منابع محلی جدیدتر تأکید می‌کنند که نباید روی وجود سرویس بهداشتی، دکه یا سایر امکانات دائمی حساب کرد. بنابراین حتی اگر هنگام سفر فروشگاه یا خدمات موقت فعال بود، آب، غذا و وسایل اصلی کمپ را از قبل همراه داشته باشید.

ماهی‌گیری

ماهی‌گیری با قلاب یکی از فعالیت‌هایی است که در منابع محلی برای ویستان ذکر شده است. نام کپور، قزل‌آلا و ماهی سفید در برخی منابع دیده می‌شود و مسافران قدیمی‌تر نیز از مشاهده ماهی‌های قرمز در آب نوشته‌اند. بااین‌حال فهرست رسمی و به‌روز شیلات یا محیط‌زیست درباره ترکیب گونه‌های ماهی این دریاچه در دسترس نیست؛ بنابراین این اسامی را باید گزارش منابع محلی دانست.

اگر برای ماهی‌گیری به منطقه می‌روید، مقررات روز مربوط به صید و محدودیت‌های احتمالی را هم بررسی کنید و از رها کردن نخ، قلاب و سایر زباله‌های ماهی‌گیری در محیط خودداری کنید.

پیاده‌روی در مراتع

پیاده‌روی یکی از بهترین راه‌ها برای دیدن طبیعت ویستان است. می‌توانید در حاشیه دریاچه و مراتع اطراف قدم بزنید یا حتی ۲ کیلومتر انتهایی مسیر بره‌سر تا دریاچه را پیاده طی کنید. مسیرهای ثبت‌شده طبیعت‌گردی در این محدوده نیز نشان می‌دهند که پیاده‌روی میان بره‌سر و ویستان برای افراد دارای آمادگی معمولی قابل انجام است.

کفش مناسب طبیعت‌گردی اهمیت زیادی دارد؛ خاک منطقه بعد از بارندگی لغزنده می‌شود و بعضی بخش‌ها سنگلاخی هستند. اگر قصد دارید از مسیرهای فرعی جنگلی دورتر شوید، نقشه آفلاین یا ترک GPS همراه داشته باشید.

قایق‌سواری

در برخی فصل‌ها قایق‌های پدالی روی دریاچه دیده می‌شوند و قایق‌سواری می‌تواند راه خوبی برای تماشای جنگل و تپه‌های اطراف از روی آب باشد. بااین‌حال فعالیت قایق‌ها دائمی و تضمین‌شده نیست؛ پس اگر فقط با هدف قایق‌سواری سفر می‌کنید، بهتر است قبل از حرکت وضعیت آن را از افراد محلی بررسی کنید. تصاویر و گزارش‌های مسافران نیز فعالیت قایق‌های پدالی در بعضی دوره‌ها را تأیید می‌کنند.

برای بازدید از دریاچه ویستان چه وسایلی با خودمان ببریم؟

در سفر به ویستان بهتر است تصور نکنید که تمام نیازهای خود را می‌توانید کنار دریاچه تهیه کنید. آب آشامیدنی، خوراکی کافی، کفش مناسب پیاده‌روی، لباس گرم یا بادگیر حتی در فصل‌های معتدل، کلاه، عینک آفتابی، پاوربانک، جعبه کمک‌های اولیه، کیسه زباله و نقشه آفلاین از وسایل کاربردی هستند. اگر شب می‌مانید، چادر مقاوم در برابر بارندگی، کیسه‌خواب متناسب با دمای منطقه، زیرانداز و چراغ پیشانی را نیز همراه داشته باشید. برای یک چک‌لیست کامل‌تر می‌توانید مطلب وسایل طبیعت گردی را مطالعه کنید.

اگر با خودروی سواری می‌روید، زاپاس سالم، جک، ابزار اولیه خودرو و سوخت کافی را هم جدی بگیرید. در سفرهای بارانی، یک جفت کفش اضافه و لباس ضدآب می‌تواند تفاوت زیادی در کیفیت سفر ایجاد کند.

پوشش گیاهی و جانوری دریاچه ویستان

جنگل‌های اطراف ویستان بخشی از طبیعت کوهستانی خورگام هستند. در منابع گردشگری از راش، بلوط، بید، زالزالک، ازگیل، تمشک، گردو، گلابی و برخی گونه‌های گیاهی خودرو مانند گل‌گاوزبان و شیرین‌بیان در این منطقه نام برده شده است. نی و گیاهان حاشیه‌ای نیز در بعضی قسمت‌های نزدیک آب دیده می‌شوند.

از نظر جانوری نیز پرندگانی مانند کبک، تیهو، بلدرچین و قمری در منابع محلی ذکر شده‌اند و روباه و گراز از پستانداران گزارش‌شده منطقه هستند. احتمال مشاهده حیات‌وحش بیشتر در نقاط خلوت جنگلی وجود دارد؛ به همین دلیل در شب‌مانی، غذا را بیرون از چادر رها نکنید و برای دیدن حیوانات از مسیر اصلی وارد بخش‌های ناشناخته جنگل نشوید.

جاهای دیدنی نزدیک دریاچه ویستان

اگر برای دیدن ویستان به خورگام می‌روید، بهتر است سفر را فقط به دریاچه محدود نکنید. ارتفاعات، ییلاقات و آبشارهای کوچک اطراف فرصت خوبی برای دیدن بخش متفاوتی از جاهای دیدنی شمال هستند.

• ییلاق میانسو

ییلاق میانسو یا میانه‌سو از ییلاقات منطقه چهارمحل و خورگام است و نام آن در کنار ییلاق‌هایی مانند بربن و چنگش دیده می‌شود. مراتع باز، چشم‌انداز ارتفاعات و هوای خنک، این محدوده را برای پیاده‌روی و طبیعت‌گردی جذاب کرده است. بخشی از مسیرهای کوهستانی بین سنگرود، بره‌بن، میانسو و ویستان نیز میان طبیعت‌گردان شناخته شده‌اند.

• دریاچه کلورچاک

عنوان «دریاچه کلورچاک» در بعضی معرفی‌های گردشگری دیده می‌شود، اما منابع محلی قدیمی‌تر بیشتر از نام «استخر کلورچاک» استفاده کرده‌اند و در منابع دیگری «چشمه کلورچاک» نیز ذکر شده است. بنابراین این محدوده را نباید با یک دریاچه بزرگ و شناخته‌شده مانند ویستان اشتباه گرفت. کلورچاک بیشتر برای گردشگرانی جذاب است که قصد دارند ارتفاعات چهارمحل و خورگام را عمیق‌تر بگردند. مسیرهای این منطقه محلی هستند و قبل از حرکت بهتر است درباره دسترسی و وضعیت راه پرس‌وجو کنید.

• دهکده چنگش

چنگش در منابع محلی بیشتر به‌عنوان یک منطقه ییلاقی و کوهستانی در ارتفاعات چهارمحل شناخته می‌شود تا یک روستای بزرگ گردشگری. از این ناحیه در کنار میانه‌سو و بربن نام برده شده و فعالیت‌های کوهستانی و سنگ‌نوردی نیز در آن سابقه دارد. اگر به دشت‌های مرتفع، مه، مسیرهای پیاده‌روی و چشم‌انداز کوهستان علاقه دارید، چنگش می‌تواند یکی از توقف‌های سفر شما در منطقه خورگام باشد؛ البته بهتر است مسیر را با کمک افراد محلی انتخاب کنید.

• آبشار شارشار بره‌سر

آبشار شارشار در محدوده بره‌سر قدیم و در شمال‌شرق شهر قرار دارد و یکی از جاذبه‌های محلی نزدیک ویستان است. منابع قدیمی منطقه فاصله آن را تا مرکز بره‌سر حدود ۵۰۰ متر نوشته‌اند. یک مسیر ثبت‌شده طبیعت‌گردی نیز نشان می‌دهد که از محل توقف خودرو کنار جاده تا آبشار، پیاده‌روی کوتاهی در حدود ۱۷۰ متر وجود دارد. شارشار برای کسانی مناسب است که می‌خواهند در کنار دریاچه، یک جاذبه طبیعی دیگر را نیز بدون پیمایش طولانی ببینند. بعد از بارندگی، مسیر نزدیک آبشار می‌تواند لغزنده باشد.

• جوی گنگا

جوی گنگا یکی از جریان‌های آبی منطقه داماش و خورگام است که در معرفی‌های محلی از امتداد آن به‌سمت سفیدرود یاد شده است. طبیعت اطراف این جریان آب محل مناسبی برای توقف کوتاه و تماشای چشم‌اندازهای کوهستانی است. یک مسیر پیاده‌روی ثبت‌شده با عنوان «آبشار داماش جوی گنگا» نیز در همین محدوده وجود دارد. جوی گنگا بیشتر یک جاذبه محلی در امتداد مسیرهای داماش است؛ بنابراین اگر برای نخستین‌بار به منطقه می‌روید، موقعیت دقیق مسیر دسترسی را از مردم محلی بپرسید.

در سفر به دریاچه ویستان شهر بره سر کجا اقامت کنیم؟

اگر ترجیح می‌دهید شب را نزدیک طبیعت بمانید اما اهل چادر زدن نیستید، خانه‌های محلی، سوئیت‌ها و اقامتگاه‌های بوم‌گردی بره‌سر و روستاهای اطراف اولین گزینه‌هایی هستند که می‌توانید بررسی کنید. تعداد و فعالیت این اقامتگاه‌ها ثابت نیست؛ به‌خصوص در ایام شلوغ بهتر است پیش از سفر درباره ظرفیت و شرایط اقامت تماس بگیرید. منابع گردشگری نیز به وجود اقامتگاه‌ها و خانه‌های محلی در محدوده بره‌سر اشاره کرده‌اند.

گزینه دیگر این است که در رودبار یا شهرهای مسیر اقامت داشته باشید و ویستان را در قالب سفر یک‌روزه ببینید. برای بررسی محل‌های اقامت رسمی می‌توانید لیست هتل های رودبار را ببینید. اقامت در رودبار برای افرادی که همراه کودک یا سالمند سفر می‌کنند یا نمی‌خواهند شب را در منطقه کم‌امکانات ویستان بمانند، انتخاب راحت‌تری است.

جمع‌بندی مطالب

دریاچه ویستان مقصدی مناسب برای یک سفر طبیعت‌گردی آرام در جنوب گیلان است؛ جایی که دریاچه‌ای کوچک در میان جنگل، مرتع و ارتفاعات خورگام قرار گرفته و مسیر رسیدن به آن نیز بخشی از تجربه سفر است. بهار و اوایل تابستان بهترین شرایط را برای گشت‌وگذار دارند و اوایل پاییز نیز برای عکاسی از طبیعت رنگارنگ جذاب است.

مهم‌ترین نکته قبل از سفر، انتخاب مسیر متناسب با خودرو است. مسیر رستم‌آباد، توتکابن و بره‌سر برای خودروهای معمولی مطمئن‌تر است، اما حدود ۲ کیلومتر انتهایی خاکی و سنگلاخی خواهد بود. مسیرهای جنگلی و کوهستانی دیگر به‌خصوص پس از بارندگی برای خودروهای آفرودی مناسب‌ترند. از طرفی با توجه به اختلاف گزارش‌ها درباره سرویس بهداشتی، آب، فروشگاه و دیگر خدمات کنار دریاچه، بهتر است وسایل ضروری را از بره‌سر تهیه کنید و برای یک طبیعت‌گردی مستقل آماده باشید.

سؤالات متداول