گوناگون

حرم کاظمین کجاست؟ تاریخچه و بخش های مختلف به همراه هتل های نزدیک

یکی از جاذبه های گردشگری و مذهبی در کشور عراق، حرم کاظمین یا حرم جوادین است که هر ساله میزبان تعداد زیادی از شیعیان است. کاظمین در اصل آرامگاه امام نهم یعنی امام محمد تقی یا امام جواد و پدربزرگ عزیزشان یعنی امام موسی کاظم است. نام مطهر کاظم و جواد در ترکیب با یکدیگر، کاظمین یا جوادین نامیده می شود. از این رو به این مکان، هم حرم کاظمین و هم حرم جوادین گفته می شود. در کنار سایر جاذبه های تاریخی و مذهبی مشهد، این حرم هم جزو مشهورترین هاست که زائران زیادی هم از حرم مطهر دو تن از مهربان ترین امام شیعیان بازدید می کنند. در این مقاله با اقامت ۲۴ همراه باشید تا اطلاعات جامعی درباره این مکان عراق و هتل های نزدیک حرم کاظمین در اختیار شما قرار دهیم.

مروری بر تاریخچه حرم کاظمین

در زمان خلافت منصور در عراق، باغ هایی با نام شونیزیه در اطراف شهر بغداد، پایتخت عراق، وجود داشت. منصور در سال ۱۴۵ قمری، این باغ را به عنوان مقبره خانوادگی خود انتخاب کرده و نام مقابر قریش را بر آن گذاشت. فردی به نام جعفر که از فرزندان منصور بود، اولین شخصی بود که در سال ۱۵۰ قمری در این مقبره خانوادگی دفن شد.

احتمالا می دانید که امام هفتم شیعیان به دستور هارون بن الرشید به بغداد رفت و سال ها در آن شهر محبوس بود. بعد از سال ها زندانی بودن، نهایتا در سال ۱۸۳ قمری، هارون دستور داد تا با استفاده از سم امام کاظم را شهید کنند. بعد از شهادت، امام موسی کاظم را در محل حرم کاظمین امروزی به خاک سپردند. البته قبل از ایشان عیسی نوفلی و فرزند هارون را هم به عنوان نفر دوم  و سوم، در این مکان مدفون بودند.

در سال ۲۲۰ قمری هم امام محمد تقی بازهم توسط حلیه معتصم عباسی به بغداد کشیده شد و چندی بعد توسط دختر معتصم و برادرزاده مامون مسموم شده و به شهادت رسیدند. جسد مطهر امام جواد در کنار پدربزرگ عزیزشان در مقبره کاظمین به خاک سپرده شد و اینگونه بود که کاظمین با ظاهر اولیه شکل گرفت.

بعدها یک عمارت بقعه مانند بر سر مزار شریف امام جواد و امام کاظم قرار گرفت که نام کاظمین از این زمان و در اصل بر این عمارت گذاشته شد. نه تنها این عمارت، بلکه نام اصحاب قریش هم از این پس به کاظمیه تغییر داده شد. در نزدیکی این بقعه، یک مسجد با نام مسجد باب التبن یا همان مسجد کاظمیه قرار گرفت که شیعیان از داخل این مسجد، مقبره دو امام را زیارت می کردند و به از این رو، بقعه امامین به مشهد باب التین هم معروف شد. هم چنین چندین گنبد زیبا و چندین حجره و بنای دیگر نیز در اطراف حرم کاظمین بنا شده و چندین خادم هم آن ها را اداره می کردند.

مروری بر تاریخچه حرم کاظمین

تغییرات در معماری حرم کاظمین از گذشته تاکنون

متاسفانه در طول تاریخ، بر اساس روایات نقل شده بلاهای طبیعی و هم دستور تخریب توسط برخی پادشاهان، باعث شده است تا بخش هایی از بنای کاظمین از بین برود. در سال ۵۷۰ هجری قمری، طغیان رود دجله عراق باعث رسیدن آسیب هایی به بنای عمارت و حتی بخش هایی از آن تخریب شد. البته چندی بعد، به دستور خلیفه عباسی آن زمان، به مرمت قسمت های تخریب شده پرداختند و آسیب ها تا حدودی رفع شدند. همین طور چندین حجره دیگر هم در نزدیکی بنای حرم کاظمین هم تشکیل شدند. چندین سال بعد هم بر اثر اتفاق مشابه، صدمات زیادی به عمارت حرم وارد شد که البته باز هم به دستور خلیفه عباسی آن زمان، بازسازی و مرمت قسمت های آسیب دیده شده در دستور کار قرار گرفت.

در سال ۶۲۰ هجری قمری، یک آتش سوزی گسترده باعث شد تا بسیاری از تجهیزات و لوازم حرم کاظمین در آتش بسوزد و به گنبدها و مناره ها هم خسارات کوچکی وارد شد. به همین ترتیب در گذر زمان، حرم رنگ و بوی تخریب و بازسازی دوباره را بسیار دیده است.

احتمالا بیشترین آسیب هایی که به حرم کاظمین وارد شده است، در زمان حمله مغول بوده است که در سال ۶۵۶ هجری قمری اتفاق افتاد. در مدت دو سال، بسیاری از بخش های کاظمین به غارت و تاراج رفت و صدمات جدی به بخش های اصلی آن وارد شد. سه سال بعد، به دستور عطاملک جوینی، وزیر وقت آن زمان بغداد، بازهم بازسازی و مرمت کاظمین به صورت جدی آغاز شد و دو گنبد هم بر فراز گنبد اصلی بنا شدند. هم چنین دیوارهای صحن با کاشی های زیبا تزیین شده و سپس دو صندوق خاتم کاری بر روی قبرهای مقدس نصب شد.

در دوران صفویان، عمده ترین تغییرات بر روی بنای کاظمین شکل گرفت. به طوری که در سال ۹۲۶ هجری قمری، به دستور شاه اسماعیل صفوی، تمامی بناهای آسیب دیده حرم به طور کلی تخریب شدند و در عوض، یک بنای زیبا و باشکوه شامل رواق در چهارسو، صحن بسیار بزرگ، دو گنبد با کاشی کاری جدید و یک عمارت حرم اصلی ساخته شد. یک مسجد عظیم و باشکوه هم در بخش شمالی حرم کاظمین به دستور شاه اسماعیل با معماری بی نظیر سنتی ساخته شد که مناره های زیبا و ستون های بسیار ضخیمی هم داشت. این مسجد هم اکنون هم با نام مسجد صفوی وجود دارد. همچنین دو عدد صندوق باشکوه از خاتم برای مقبره دو امام طراحی و ساخته شد و داخل حرم هم با فرش های بسیار باارزش و آویز و قندیل های قیمتی آراسته شد.

تغییرات در معماری حرم کاظمین از گذشته تاکنون

بخش های مختلف حرم زیبای کاظمین

هم اکنون کاظمین با مساحت بالغ بر  ۱۴۵۰۰ متر مربع، طول ۱۲۳ و عرض ۱۱۵ متر در بغداد قرار دارد. شکل معماری حرم به صورت مستطیل بوده و مساحت کاظمین با احتساب بناها و حجره های اطراف آن به ۲۷ هزار مترمربع هم می رسد. همانطور که اشاره شد، قسمت زیادی از بنای کنونی حرم، بر اساس دستور شاه اسماعیل صفوی ساخته شد و یک کتیبه از کلیه اقدامات شاه اسماعیل برای ساخت و بازسازی حرم کاظمین که تا سال ۹۲۶ هجری قمری پایان یافت، وجود دارد. در ادامه به معرفی بخش های مختلف حرم پرداخته می شود:

بخش های مختلف حرم زیبای کاظمین

  • صندوق ضریح امام موسی بن جعفر و امام جواد در حرم

در سال ۱۳۲۴ قمری بانویی با نام سلطان بیگم، دو صندوق ضریح باشکوه و زیبا برای مقبره های امام کاظم و امام جواد اهدا کردند. طول این صندوق ها ۶۷۶ سانتی متر و عرض آن ها ۵۱۷ سانتی متر است که با ارتفاع ۳ متر قرار گرفته اند. سقف داخلی ضریح از چوب ساخته شده و در آن کتیبه‌هایی با خط های ثلث و نستعلیق قرار داده شده است.

  • رواق های چهارگانه حرم کاظمین

این حرم دارای چهار رواق زیبا است که با استفاده از سنگ با ارزش مرمر به صورت سنگ فرش درآمده اند. نیمه بالای سقف و دیوارهای رواق ها هم به صورت آیینه کاری شده در آمده است. این رواق ها با نام های رواق شرقی، رواق شمالی، رواق جنوبی و رواق غربی هستند.

  • درب های ورودی به داخل حرم

از رواق های چهارگانه حرم کاظمین که در قسمت قبلی معرفی شدند، مجموعه شش درب رو به روضه و ضریح دو امام وجود دارد. خود رواق ها هم از طریق در ورودی به صحن ها می رسند که نماد وجود هشت درب در بهشت است. درهای مختلف حرم از جنس طلا و نقره و خطوط نستعلیق می باشد که بر روی آنها آیاتی از قرآن کریم، اشعاری به زبان فارسی و عربی و نیز تاریخ بنای آنها درج شده است.

  • ایوان های مختلف حرم کاظمین

سه عدد ایوان مسقف و شکل دار در اطراف رواق های حرم کاظمین قرار دارند که بر زیبایی این مکان افزوده اند. این ایوان ها یا طارمه ها به وسیله نرده از صحن جدا می شوند. نام این ایوان ها، طارمه باب المراد، طارمه قبله و طارمه قریش می باشد که بین سالهای ۱۲۸۱ تا ۱۳۳۲ ساخته شده است.

  • ورودی های اصلی و صحن های آن

بعد از مرمت و بازسازی های فراوان که راجع به آن ها بحث شد، هم اکنون حرم دارای ۱۰ ورودی اصلی به صحن های آن است. باب المراد، باب القبله، باب الرجا، باب الرحمه، باب الفرهادیه، باب صافی، باب المغفره، باب الجواهریه، باب القریش و باب صاحب الزمان نام ورودی های مختلف در حرم کاظمین هستند.

ورودی های اصلی و صحن های آن

جاهای دیدنی نزدیک به حرم کاظمین

جاذبه های تاریخی، باستانی و مذهبی بیشترین درصد از جاهای دیدنی بغداد را تشکیل می دهند که می توانید از آن ها بازدید کنید. خوشبختانه بیشتر آنها در نزدیکی حرم کاظمین واقع شده اند. آرامگاه خواجه نصیرالدین طوسی (در داخل حرم)، آرامگاه شیخ مفید و شیخ رضی، طاق کسری، موزه ملی بغداد، پارک ابی طالب، نصب الشهید، کلیسای بغداد، مسجد الرحمن و مسجد صوفی از معروف ترین جاهای دیدنی نزدیک حرم کاظمین بغداد محسوب می شوند.

هتل های نزدیک حرم کاظمین

شیعیان زیادی مخصوصا در مناسبت های مختلف سال از حرم کاظمین بازدید و مقبره های امام کاظم و امام جواد را زیارت می کنند. از همین رو، تعداد هتل ها و مسافرخانه های بغداد هم در اطراف حرم افزایش یافته است. هتل دجله الخیر، هتل بغداد، هتل رکن قهرمانه بغداد، هتل المنصور و هتل بابیلون واریک نام جند هتل معروف و مجهز در اطراف حرم هستند.

لطفا به این مقاله امتیاز دهید ..

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا