سوغات کرمانشاه را بشناسید و با مراکز فروش آن آشنا شوید!
آن لحظهای که در میانه تاریکه بازار یا جمعه بازار کرمانشاه ایستادهاید، نمیدانید از میان این همه سوغات، باید سراغ کدام گزینه بروید، اصلا کدام یک واقعا سوغاتی کرمانشاه محسوب میشود و به کدام فروشنده باید اعتماد کنید، درست همانجاست که میفهمید بهتر بود در یک همچین روزی این مطلب مجله گردشگری اقامت۲۴ را مانند مقاله جاهای دیدنی کرمانشاه با دقت و حواس جمع بخوانید؛ تا هم سوغات کرمانشاه را کامل بشناسید، هم بدانید در کدام بازارها میتوانید آنها را با قیمت مناسب تهیه کنید.
فهرست این مطلب
سوغات خوراکی کرمانشاه
سوغات خوردنی کرمانشاه شامل انواع شیرینی، نان، حلوا، روغن محلی و عسل ارگانیک است و بسته به سلیقه و ذائقه میتوانید آنها را انتخاب کنید. در ادامه هر یک را مختصر و مفید معرفی میکنیم تا با پیشزمینهای از طعم و ترکیبات هر سوغاتی به سمت خریدشان بروید.
نان برنجی
نان برنجی را میتوانیم معروفترین سوغات کرمانشاه معرفی کنیم؛ شیرینی کوچکی که هیچ مسافری بدون خرید آن شهر را ترک نمیکند. این شیرینی سنتی با آرد برنج، هل و گلاب تهیه میشود و در عین نرم بودن بسیار ترد است. نان برنجی کرمانشاه را در دو نوع ساده و زعفرانی میپزند و استفاده از روغن حیوانی کرمانشاهی، فوت کوزهگری طعم منحصربهفرد آن است. اگر این شیرینی را برای سوغات میخرید، حواستان به بستهبندیاش باشد؛ چون نان برنجی به دلیل بافت شکننده، در مسیر به راحتی خرد میشود.
کاک (یوخه)
اگر شیرینی ترد و سبک دوست دارید، حتما کاک کرمانشاه را امتحان کنید. این شیرینی لایهلایه با خمیر نازک درست میشود و میان لایههای آن عطر هل و گلاب، همراه با طعم پودر قند و مغزهایی مثل پسته و بادام، حسابی دلنشین است. کاک شباهت زیادی به یوخه شیراز دارد، اما ضخامت لایههای آن با نسخه شیرازیاش متفاوت است. این شیرینی حتی در فهرست میراث معنوی ایران هم ثبت شده است. کاک بهخاطر وزن کم، گزینه خوبی برای سوغات چند نفر است؛ فقط یادتان باشد آن را در جعبهای دربسته و جای خشک و خنک نگه دارید تا رطوبت، تردی لایههایش را از بین نبرد.
نان خرمایی
نان خرمایی کرمانشاه مخصوص طرفداران خرما و علاقهمندان به شیرینیهای خرماییست. این شیرینی که محلیها به آن «نان خانقی» هم میگویند، مغزی از خرما دارد و با موادی مثل آرد گندم، کره، ماست، دارچین و هل تهیه میشود. نان خرمایی تازه، بافتی نرم و عطری دلنشین دارد، و به عنوان یک وعده عصرانه در کنار یک چای یا نوشیدنی داغ حسابی میچسبد. ظاهر آن هم معمولا گرد، بیضی یا گلمانند است و گاهی با گردو روی آن را تزیین میکنند. در میان سوغات خوراکی کرمانشاه، نان خرمایی به خاطر حضور خرما، انرژیتان را بیشتر شارژ میکند.
روغن حیوانی
عطر روغن حیوانی کرمانشاهی آنقدر خاص است که گاهی فقط با باز کردن در ظرفش، هوش از سرتان پریده و به سمت عطر و رنگ غذاهای محلی پرواز میکند. این روغن که در کرمانشاه با نام «رون دان» آن را میشناسند، از شیر گاو یا گوسفند تهیه میشود و به خاطر رواج دامپروری در مراتع زاگرس، کیفیت و شهرت زیادی دارد. نوع مرغوب روغن کرمانشاهی برای سوغات را میتوانید از محصولات روستاییان و عشایر استان پیدا کنید. این روغن در آشپزی، برای پختوپز و تهیه غذاهای مختلف به کارتان میآید و عطر غذاهای کردی را به آنها میدهد.
نان شکری
نان شکری یکی دیگر از سوغات کرمانشاه است که بیشتر در نانواییها و شیرینیفروشیهای شهر آن را پیدا میکنید. این شیرینی بافتی لطیف و سبک دارد و روی آن با پودر قند و گاهی پودر پسته، بادام یا دیگر مغزها تزیین میشود. در پخت آن هم از روغن کرمانشاهی معروف استفاده میکنند؛ به همین خاطر عطر و طعم دلپذیری دارد. نان شکری ماندگاری زیادی ندارد و هرچه تازهتر باشد، طعم و بافت بهتری دارد؛ بنابراین اگر قصد دارید آن را سوغاتی ببرید، بهتر است خریدش را به روزهای پایانی سفرتان موکول کنید.
شیرینی بژی
شاید در میان سوغات محلی کرمانشاه اسم شیرینی بژی را به اندازه نان برنجی و کاک نشنیده باشید، اما یک بار که مزهاش را بچشید، احتمالا دلتان میخواهد کل فامیل و دوست و آشنا را هم به تجربه طعم بینظیرش دعوت کنید. ترکیب آرد، شیر، روغن محلی، شکر، گلاب، وانیل، زردچوبه و پودر رازیانه، عطر خوش و طعم متفاوت و جذابی به این شیرینی میدهد. بژی را میتوانید به عنوان میان وعده یا شیرینی در کنار چای میل کنید
نان برساق
نان برساق میان مردم کرمانشاه محبوبیت زیادی دارد و به خصوص در ماه رمضان، پای ثابت سفره افطار است. برساق از نظر مواد اولیه شباهتهایی به بژی دارد، اما معمولا آن را به شکل گرد و بزرگتر درست میکنند. خمیر نان برساق با روغن حیوانی آماده شده و در روغن سرخ میشود؛ همین روش پخت، رنگوبو و بافت خاصی به آن میدهد و سطحی طلایی و خوشعطر ایجاد میکند. برساق تازه را میتوانید از فروشگاههای سوغات کرمانشاه تهیه کرده و آن را به عنوان عصرانه در کنار چای میل کنید.
قاووت (قوتو محلی)
احتمالا شما هم تا به حال فکر میکردید خاستگاه اصلی قوتو کرمان است؛ خب درست فکر میکردید! با این حال در کرمانشاه هم نوع محلی آن با ترکیبی از مغزهای خوراکی، ادویههای معطر و گاهی شیرینکنندههای طبیعی تهیه میشود و میتوانید به عنوان یک سوغاتی مقوی و پرانرژی روی آن حساب کنید. عطر و طعم قوتو به ترکیباتی که در آن استفاده میشود بستگی دارد و میتوانید آن را به عنوان صبحانه یا میان وعده بخورید. قوتو ماندگاری نسبتا خوبی دارد؛ به همین خاطر برای سوغات عالیست و به راحتی میتوانید آن را در بستهبندیهای مختلف با خودتان به خانه ببرید.
عسل طبیعی ریجاب و کنگاور
عسل طبیعی ریجاب و کنگاور در کوهستانهای کرمانشاه و میان پوشش متنوع گیاهان زاگرس تولید میشود؛ همین تنوع گیاهی روی عطر و طعم آن تاثیر دارد. عسلهای چهلگیاه این منطقه هم غلظت و طعم گیاهی درجه یکی دارند و جزو گزینههای پرفروش سوغات کرمانشاه هستند. برای خرید پیشنهاد میکنیم سراغ زنبورداران یا فروشندههای معتبر محلی بروید و در صورت امکان عسلی بخرید که منشا مشخص و برگه آزمایش داشته باشد؛ چون گاهی رنگ، شکرکزدن یا حلشدن در آب به تنهایی معیار مطمئنی برای تشخیص عسل اصل نیستند.
حلوا بگل
خرما و کشک شاید در نگاه اول به اندازه ترکیب خربزه و عسل برایتان عجیب و غریب به نظر برسند؛ اما در کنار کنار هم یکی از سوغات مخصوص کرمانشاه را میسازند. در حلوای بگل، خرمای مرغوب با «بگل» یا همان کشک خشک و پودرشده ترکیب میشود و روغن حیوانی و زعفران هم ترکیب را کامل کرده و یک تیم برنده میسازند؛ خروجی یک حلوای نرم و خوشعطر است که مزهای شیرین و کمی شور دارد. این سوغاتی به خاطر حضور خرما و کشک، منبعی غنی از مواد مغذی مانند کلسیم و آهن هم محسوب میشود. موقع خرید دقت کنید حلوا بوی ماندگی یا ترشی نامطبوع نداشته باشد. برای نگهداری هم آن را در ظرف دربسته و جای خنک بگذارید.
سوغات غیر خوراکی کرمانشاه (صنایع دستی کرمانشاه)
سوغات غیر خوراکی کرمانشاه شامل صنایع دستی آن میشود که از حیث تنوع در مقایسه با خوراکیها، دست بالاتر را دارد و گزینههای بیشتری برای خرید در اختیارتان میگذارد، که در ادامه آنها را معرفی میکنیم.
قالی و جاجیم
رنگهای زنده و نقشهای بومی، قالی و جاجیم کرمانشاه را به یکی از ماندگارترین یادگارهای هنر دست این منطقه تبدیل کردهاند. جاجیم برخلاف گلیم، در چند تخته بافته و بعد به هم دوخته میشود و به خاطر بافت محکم و تمامپشمی، هم به عنوان زیرانداز و هم روانداز و وسایل تزئینی میتوانید از آن استفاده کنید. قالیهای کرمانشاهی هم با نقوش محلی حسینآبادی و اکبرآبادی گزینه دیگری برای خرید سوغات هستند.
موج بافی
موج بافیهای کرمانشاهی با رنگهای شاد و نقشهای هندسی، در همان دیدار اول چشمتان را میگیرد. موج که در گویش محلی به آن «رختخوابپیچ» یا «مفرش» هم میگویند، از پشم خالص بافته شده و سالها در خانههای روستایی و عشایری برای پیچیدن رختخواب، روانداز و روکش کرسی از آنها استفاده میشد. در حال حاضر موج بافی کرمانشاه را میتوانید در قالب محصولاتی مثل زیرانداز، سجاده، پرده، پتو و حتی وسایل دکوراتیو به عنوان سوغات تهیه کنید.
چیغ بافی
چیغ را اگر در یک چادر عشایری ببینید، شاید در ابتدا یک حصیر رنگارنگ به نظر برسد؛ اما این بافته در گذشته نقش دیوار و محافظ چادر را داشته و برای جدا کردن بخشهای مختلف فضای داخل سیاهچادر هم استفاده میشده. چیغ را از نیهای مردابی و نخهای پشمی رنگارنگ میبافند و همین نخها هستند که نقشهای هندسی و رنگارنگ آن را شکل میدهند. با خرید چیغ به عنوان سوغات میتوانید آن را در دکوراسیون، به شکل پرده، پارتیشن و پوشش دیوار استفاده کنید.
گیوه (کلاش)
کلاش یا گیوه جزو آن دست از سوغات معروف کرمانشاه است که خیلی در کیسه خرید چشم انتظار نمیماند؛ چون میتوانید بلافاصله در سفر آن را بپوشید و سبکبودن و راحتیاش را حس کنید. این پاپوش سنتی که در کرمانشاه و مناطق اورامانات با نام کلاش شناخته میشود، با رویهای از نخ و کفیهایی از جنس پارچه، چرم یا مواد دیگر ساخته میشود و به دلیل بافت مشبک، جریان هوا به خوبی در آن به گردش درمیآید. در خرید کلاش به عنوان سوغات گزینههای مختلفی برای انتخاب دارید؛ از گیوه تخت چرمی و لاستیکی گرفته تا زیرپارچهای و رویه ابریشمی. هنگام استفاده یادتان باشد که کلاش برای خیسشدن مناسب نیست و بهتر است برای تمیزکردنش از دستمال نمدار استفاده کنید.
چرم سازی (چرم بافی، چرم دوزی)
چرمسازی در کرمانشاه علاوه بر صنایع دستی و سوغات، با تاریخچه زندگی عشایری و دامپروری منطقه گره خورده است. از قدیم پوست دامها برای ساخت وسایل مختلف استفاده میشده و هنوز هم میتوانید رد این سنت را در محصولات چرمی کرمانشاه ببینید. در گذشته برای هر وسیله، پوست مناسب آن را انتخاب میکردند؛ مثلا از پوست بز برای ساخت خیک، یعنی ظرف نگهداری روغن، و از پوست گوسفند برای بعضی کیسهها و وسایل استفاده میشد. سوغات چرمدوزی کرمانشاهی امروزه شامل محصولاتی مثل کیف، کفش، کمربند، لباس و انواع لوازم چرمی دستدوز است که هم ماندگاری خوبی دارند، هم به شدت کاربردی هستند.
ساز و آلات موسیقی
اگر به موسیقی خصوصا از نوع سنتیاش علاقه دارید، سازهای دستساز کرند غرب و گهواره میتوانند یکی از خاصترین سوغاتی باشند که از کرمانشاه به خانه میبرید. در میان این سازها، تنبور جایگاه خاصی دارد و تنبورهای ساختهشده در کرمانشاه میان اهالی موسیقی نامآشنا و پرطرفدارند. استادکاران محلی معمولا کاسه ساز را از چوب درخت توت و دسته آن را از چوب محکم گردو میسازند؛ ترکیبی که هم به ساز استحکام میدهد و هم روی صدای آن اثر میگذارد. نیاز نیست حتما نوازنده باشید تا تنبورهای دستساز کرمانشاهی را به عنوان سوغات بخرید؛ چون بعضی نمونههای ظریف و خوشساخت این ساز برای دکور خانه هم مناسبند.
فرش
فرش دستباف کرمانشاه با طرح و نقشهای سنتی اصیل و رنگهای متنوع، بیشتر از فرش، یک تابلو هنریست که ردپای فرهنگ کردی در تار و پود آن به جا مانده است. بخش مهمی از فرشبافی استان در مناطق روستایی و عشایری انجام میشود و سنقر و کلیایی یکی از شناختهشدهترین مراکز بافت فرش کرمانشاه هستند. این فرشها اکثرا از جنس پشم بوده و بافت محکم و بادوامی دارند. اگر قصد دارید فرش کرمانشاه را به عنوان سوغات تهیه کنید پیشنهاد میکنیم سراغ قالیچههای کوچکتر بروید تا در جابجایی آن با مشکل روبهرو نشوید.
لباس محلی
تن آدمی شریف است به جان آدمیت؛ اما همین لباس محلی زیباست، نشان باسلیقگیات! پس اگر میخواهید دیگران در ستایش سلیقهتان در خرید سوغات کرمانشاه لب به سخن باز کنند، میتوانید سراغ لباس محلی بروید. لباسهای محلی کرمانشاه برای بانوان مانند پیراهنهای بلند در کنار قبا یا سخمه، معمولا رنگارنگ و پر از جزئیات ظریف هستند و با پولکدوزی، نگین و پارچههای چشمگیر تزیین میشوند. لباس مردان هم شامل پوششهایی مثل چوخه و رانک است. یکی از پارچههای سنتی مورد استفاده در این پوشاک، پارچه دستبافت مَرس است. شما میتوانید پارچه مَرس یا نمونههای سادهتر لباس محلی کردی را به عنوان سوغات تهیه کنید.
پردهبافی
پردهبافی زمانی در خانههای سنتی کاربرد بیشتری داشت و حالا بیشتر به شکل یک هنر تزئینی دیده میشود که محصولاتش ویترین و قفسه فروشگاههای خرید سوغات را پر میکند. در این هنر پردههای سنتی را با نخهای نازک و در رنگها و طرحهای متنوع میبافند و نمونههایش هنوز در بعضی از خانههای روستایی و شهرهای کوچک استان وجود دارد. اگرچه امروزه تعداد کارگاههای پردهبافی سنتی در کرمانشاه کمتر شده، اما هچنان در بازارها میتوانید نمونهای از این پردهها را ببینید. پردهبافی میتواند انتخاب متفاوتی برای سوغات باشد؛ مخصوصا اگر به صنایع دستی سنتی و وسایل دکوراتیو علاقهمند باشید.
مرسبافی
مرس همان پارچهایست که برای تهیه لباسهای محلی مردانه و زنانه از آن استفاده میشود و مرسبافی هم هنریست که در اثر آن لباسهای محلی مردانه و زنانه کردی را میبافند. ماده اصلی این پارچه، کرک ظریف نوعی بز محلی به نام «مرسی» است. پشم مرس رنگ نمیشود و رنگهای طبیعی آن شامل سفید، خاکستری، قهوهای و مشکی هستند. این پارچه بافت گرم و ضخیمی دارد؛ بنابراین از گذشته برای زندگی در مناطق سرد و کوهستانی کاربرد داشته است. اگر به پوشاک سنتی علاقه دارید، پارچه مرس یا لباسی که با آن دوخته شده، غنیمت خوبی برای ترک کرمانشاه و بازگشت به خانه است.
گلیمبافی
گلیم هرسین را که ببینید، اولین چیزی که توجهتان را جلب میکند، رنگهای زنده و نقشهای پرجزئیات آن است. این گلیمها بدون نقشه قبلی و با تکیه بر ذوق و خلاقیت بافنده شکل میگیرند و به همین دلیل، هر گلیم طرح خاص خودش را دارد و هیچ کدام شبیه هم نیستند. گلیم هرسین را دورو و متراکم میبافند و در تهیه آن از پشم مرغوب استفاده میکنند که باعث میشود استحکام و دوام خوبی داشته باشد. استفاده از رنگهای سرمهای، قرمز، سبز و سرخابی هم جلوه خاصی به این دستبافتهها میبخشد. در میان سوغات اصلی کرمانشاه که خوردنی نباشد و بتوان به عنوان یادگاری ماندگار رویش حساب کرد، گلیمبافی را میتوانید جزو اولویتهای خریدتان قرار دهید.
نمدبافی
برخلاف بسیاری از سوغات غیرخوراکی کرمانشاه، در نمدمالی خبری از دار و تار و پود نیست. استادکار پشم گوسفند را با آب گرم و فشار و کوبیدن فراوان به هم فشرده میکند تا نمدی ضخیم و محکم شکل بگیرد. از این نمد برای ساخت زیرانداز، کلاههای محلی و پوششهایی مثل جلیقه سنتی «فرجی» استفاده میشود که هر کدام میتواند جای یک سوغات مستقل را در چمدان سوغاتیهای شما پر کند. در خرید محصولات نمدبافی دقت کنید نمدی را انتخاب کنید که بافتی متراکم و یکدست داشته و پرزدهی زیادی نداشته باشد. برای نگهداری هم آن را دور از رطوبت قرار دهید.
ارغوانبافی (سبد بافی)
سبدهای ارغوانی با رنگ و بافت طبیعی، سبد سبد حس و حال گرم و صمیمی روستاهای اورامانات را با خودشان به خانه میآورند. این هنر قدیمی با ترکههای نازک و مقاوم درخت ارغوان سر و کار دارد؛ ترکههایی که بعد از آمادهسازی، با مهارت کنار هم قرار میگیرند و سبد و وسایل مختلف مانند سینی را میسازند. ارغوانبافی داریان بهعنوان یکی از هنرهای سنتی کرمانشاه به ثبت ملی هم رسیده است. محصولات ارغوانبافی علاوه بر سبد شامل سینی، قاب آینه، ساعت و دیوارکوب هم میشوند. اگر قصد دارید سوغاتی تزئینی و دکوراتیو از کرمانشاه تهیه کنید، ارغوانبافی هم شایستگی حضور در لیست خریدتان را ادارد.
قلمزنی
قلمزنی کرمانشاهی مثل یک بلیط سفر در زمان عمل میکند؛ به این صورت که بعد از برگشت، هر بار با دیدنش دوباره یاد و خاطره سفر به کرمانشاه برایتان زنده شده و احتمالا داغ دلتان تازه میشود؛ چون دیگر آنجا نیستید! روی بعضی از ظروف مسی این هنر، نقشهایی با الهام از تاریخ و آثار باستانی کرمانشاه، مثل طاق بستان و بیستون، حک میشود؛ همان نقشهایی که در سفر به احتمال زیاد از نزدیک دیدهاید. سینی، دیگچه و ظروف قلمزنیشدهای که از کرمانشاه به عنوان سوغات میخرید را میتوانید برای پذیرایی یا به عنوان یک آیتم دکوراتیو در خانه استفاده کنید.
سفالگری
سفالگری نه فقط در کرمانشاه، بلکه در بسیاری از شهرهای ایران بخشی از هنر و زندگی سنتی مردم است؛ به حدی که در لیست سوغات اکثر شهرهای ایران همیشه یک جای خالی برای محصولات سفالی وجود دارد، و کرمانشاه هم از این قاعده مستثنی نیست. در کرمانشاه کاسه، بشقاب، لیوان و دیگر ظروف سفالی با دست ساخته میشوند؛ به همین خاطر بافت و حسوحال اصیل و متفاوتی دارند. ظروف سفالی کرمانشاه را هم میتوانید برای استفاده روزمره در خانه تهیه کنید، هم آن را مانند یک قاب عکس یادگاری از سفر روی میز، قفسه یا هر بخش خانه که دوستدارید قرار دهید.
سوغات کرمانشاه از کجا بخریم؟
مراکز خرید کرمانشاه زیاد است؛ اما اینکه در کدام بازارها میتوانید سوغات محلی کرمانشاه را با کیفیت و قیمت خوب پیدا کنید، دانشیست که هر کسی آن را نمیداند؛ اما ما چون باتجربهایم، میدانیم و در ادامه لیست بازارهای سوغات کرمانشاه را در اختیارتان قرار دادهایم:
- بازار سنتی کرمانشاه (تاریکه بازار)
- بازار نان برنجی
- جمعه بازار کرمانشاه
- بازار مسگرها
- بازارچه کفش چهارراه اجاق
برای اقامت در کرمانشاه چه کار کنیم؟
حالا که میدانید از کرمانشاه چه سوغاتیهایی میتوانید با خودتان ببرید، وقتش رسیده برای خود سفر هم برنامهریزی کنید. اگر قرار است چند روزی در شهر بمانید، منطقی نیست از میان هتل های کرمانشاه سراغ گزینهای بروید که صرفا شهرت بیشتری دارد یا اسمش را قبلا شنیدهاید؛ مخصوصا وقتی راههای مطمئنتری برای رزرو هتل وجود دارد. در اقامت۲۴ میتوانید تجربه مسافران قبلی را بخوانید و ببینید مهمانهایی که پیش از شما در هر هتل اقامت داشتهاند، چه امتیازی به آن داده و درباره اقامتشان چه گفتهاند. برای پیدا کردن گزینه مناسب هم لازم نیست همه هتلها را یکییکی بررسی کنید. با استفاده از فیلترهای کاربردی و متنوع سایت میتوانید انتخابها را بر اساس معیارهایی که برایتان مهمترند محدود کنید و راحتتر به گزینه موردنظرتان برسید. به این ترتیب در مسیر برنامهریزی برای سفر به کرمانشاه انتخاب و رزرو هتل برایتان تبدیل به دردسر نمیشود و میتوانید با خیال راحتتری راهی کرمانشاه شوید.
جمعبندی مطالب
در این مطلب با معروفترین سوغات کرمانشاه آشنا شدیم؛ از شیرینیهایی مثل نان برنجی، کاک، نان خرمایی و بژی گرفته تا روغن حیوانی، عسل و خوراکیهای محلی. در کنار اینها، سراغ صنایعدستی متنوع کرمانشاه مثل کلاش، گلیم و جاجیم، موج، چیغ، نمد، چرم و سازهای سنتی رفتیم و چند مرکز خرید سوغات را هم معرفی کردیم. حالا دیگر میدانید برای خرید سوغات کرمانشاه باید سراغ چه محصولاتی بروید؛ فقط میماند انتخاب کنید که کدامشان قرار است مهمان چمدانتان در راه برگشت باشند!
سؤالات متداول
سوغاتی معروف کرمانشاه چیست؟
برنجی
سوغاتیهای اصلی و محلی کرمانشاه کدامند؟
نان برنجی، کاک، نان خرمایی، نان شکری، بژی، نان برساق، روغن حیوانی، عسل، کلاش، گلیم، جاجیم، موج، چیغ، چرم، تنبور، لباس محلی، مرس، نمد، ارغوانبافی، قلمزنی و سفال.
کدام سوغاتی کرمانشاه از همه گرانقیمتتر هستند؟
فرش دستباف، سازهای دستساز و صنایعدستی نفیس.