با خوردن غذاهای همدان عاشق این شهر می‌شوید!

غذاهای همدان تنوع زیادی دارند و بخشی از فرهنگ شهر همدان را شکل می‌دهند. در میان آن‌ها، غذاهای محلی همدان از آن دسته خواراکی‌هایی هستند که قدمت بالایی دارند؛ طعم‌هایی ریشه‌دار، اصیل و پر از رنگ‌وبو که درست مانند جاهای دیدنی همدان جذابیت خاص خود را دارند. در این مطلب از مجله گردشگری اقامت۲۴، نگاهی متفاوت و عمیق به غذاهای سنتی همدان می‌اندازیم؛ غذاهایی که هر کدام بخشی از فرهنگ، تاریخ و سبک زندگی مردم همدان را نشان می‌دهند.

آبگوشت کلم قمری

آبگوشت کلم‌قمری یکی از غذاهای اصیل همدانی است که با کلم‌قمری، عدس، گوشت گوسفندی، پیاز، زردچوبه، فلفل و کمی ادویه محلی تهیه می‌شود. این غذا به‌ دلیل ترکیب ساده اما خوش‌عطر مواد اولیه، طعمی متفاوت و دلپذیر دارد و در بسیاری از خانه‌های همدان پخته می‌شود. آبگوشت کلم‌قمری معمولا همراه با ماست، کشک، سیر داغ و نعناع داغ سرو می‌شود و در میان غذاهای سنتی همدان جایگاه ویژه‌ای دارد.

کباب سرداشی

کباب سرداشی یکی از بهترین غذاهای همدان است که در عین سادگی، عطر و طعمی فراموش‌نشدنی دارد. برای تهیه این کباب، گوشت گوسفندی چرخ‌کرده را با پیاز و سیب‌زمینی رنده‌شده بدون آب، نمک، فلفل و زردچوبه مخلوط می‌کنند. همدانی‌ها این غذا را روی سنگ‌های داغ نانوایی سنگک می‌گذارند، اما در خانه هم می‌توان با پوشاندن تابه و گذاشتن آن در فر ۱۸۰ درجه نتیجه‌ای مطلوب گرفت.

آبگوشت قرمه

آبگوشت قرمه همان‌طور که از نامش پیداست، ترکیبی از آبگوشت و قورمه‌سبزی است؛ یکی از غذاهای معروف همدان که ریشه در آشپزی قدیمی این منطقه دارد. مواد اصلی این آبگوشت شامل گوشت گوسفندی، سبزی قورمه، نخود، لوبیا، سیب‌زمینی، تخم‌مرغ و ادویه‌های محلی است.

کوفته همدانی

اگر همیشه نام کوفته تبریزی به گوشتان خورده، وقت آن است که با رقیب خوش‌عطر و ملسِ آن یعنی کوفته همدانی آشنا شوید. این غذا یکی از غذاهای خوشمزه همدان است و با ترکیبی از گوشت گوسفندی، لپه، نخود، برنج، آلو، گردو و خرما، طعمی متفاوت و خاطره‌انگیز دارد. راز خوشمزگی این غذا در استفاده از آلو و چاشنی ملسِ سرکه و شکر است که در کنار عطر ادویه‌های محلی، لذت خوردن آن را دوچندان می‌کند.

آش گوجه فرنگی

آش گوجه‌فرنگی همدان از آن غذاهایی است که با دیدنش می‌توانید حدس بزنید چقدر ساده و خوش‌طعم است. این آش یکی از غذاهای بومی همدان است که با مواد اولیه ساده اما خوش‌عطر آماده می‌شود. برای تهیه آن، گوجه خردشده را همراه برنج، لپه و پیاز می‌پزند که رنگی روشن و اشتها‌آور به آش می‌دهد. سبزی‌ها هنگام پخت عطر ملایمی پخش می‌کنند و در پایان، نعناداغ و سیرداغ طعم آش را کامل‌تر می‌کنند.

خورش ملس غوره بادمجان

خورش ملس غوره‌بادمجان از خورش‌های محلی همدان است؛ خورشی با طعمی ترش و ملایم و عطری دلپذیر که در میان غذاهای محلی این شهر جای خود را پیدا کرده است. حضور غوره تازه در کنار بادمجان طعمی خاص به این خورش می‌دهد و باعث شده سال‌ها در سفره‌های همدانی‌ها بماند. این خورش بیشتر در فصل‌هایی که غوره تازه در دسترس است پخته می‌شود و بسیاری آن را از خوش‌عطرترین خورش‌های همدان می‌دانند. طعم متعادل و دلنشین آن باعث شده در کنار برنج ساده، یک غذای کامل و دوست‌داشتنی برای وعده‌های خانوادگی باشد.

آش آماج

آش آماج در لیست غذاهای محلی همدان، یادآور روزهایی است که عطر غذاهای خانگی در کوچه‌ها می‌پیچید. این آش گرم و ساده از عدس، لوبیا، سبزی محلی، پیازداغ، سیرداغ، تخم‌مرغ و آماج درست می‌شود. در برخی مناطق همدان به آماج «اوماج» هم گفته می‌شود و به خمیرهای ریز و دستی اشاره دارد که در آش ریخته می‌شوند. این آش بیشتر در روزهای سرد سال پخته می‌شود و به‌ دلیل مواد ساده و مقوی، در میان لیست غذاهای سنتی همدان جای ثابتی دارد.

آش بادمجان

آش بادمجان از آن غذاهایی است که همدانی‌ها و ملایری‌ها طعمش را از کودکی به خاطر می‌سپارند؛ آشی گرم و دل‌چسب که در شب‌های سرد یا سفره‌های افطار همیشه طرفدار دارد. بادمجان سرخ‌شده، عدس، بلغور و گوشت گوسفندی مواد اصلی این غذا هستند. این آش محبوب در میان غذاهای مشهور همدان شناخته می‌شود و اگر اهل آش باشید، طعم آن را از یاد نخواهید برد.

آش جو و هویج

آش جو و هویج یکی از غذاهای گرم و مقوی همدان است که طعم دل‌نشین و خاصی دارد. این آش با بلغور جو، هویج رنده‌شده، نخود خیس‌خورده، گوشت چرخ‌کرده، پیاز داغ و کمی سبزی آش پخته می‌شود. ترکیب هویج شیرین با جو و عصاره قلم، طعم این آش را خوش‌عطر و مقوی می‌کند. در پایان هم این آش را با سیرداغ، نعناداغ و کمی کشک سرو می‌کنند. این آش، بهترین وعده غذایی برای روزهای سرد است.

آش شله پتله

آش شله‌پتله یکی از بهترین غذاهای سنتی همدان است؛ غذایی که سال‌ها پیش صبح‌های سرد، وعده غذایی کشاورزان و دامداران بود و تا ساعت‌ها توان کار روزانه را در بدن‌شان نگه می‌داشت. برای پخت این آش، گوشت را با پیاز، فلفل، زردچوبه، عدس خیس‌خورده و پیازداغ آرام می‌پزند و بعد پتله را اضافه می‌کنند. پتله همان گندم خردشده و خشک‌شده است که در خوراک های سنتی همدان کاربرد دارد. در پایان، نمک و سبزی اضافه می‌شود و روی آن را با پیازداغ، نعناداغ و سیرداغ تزیین می‌کنند. مردم همدان معمولا در آخر کمی قره‌قروت می‌ریزند تا طعم ترش‌تری بگیرد.

آبگوشت یخنی

آبگوشت یخنی یکی از خوش‌عطرترین غذاهای سنتی همدان است؛ غذایی آرام‌پز و پرملات که طعمش حال‌وهوای خانه‌های قدیمی همدان را زنده می‌کند. در گذشته به خوراک‌هایی که با حرارت کم و زمان طولانی می‌پختند «یخنی» می‌گفتند، به همین دلیل این آبگوشت آرام‌پز همدانی چنین نامی گرفته است. همدان تنوع آبگوشت زیادی دارد و یخنی از اصیل‌ترین آن‌هاست.

آش خشکبار

اگر برایتان سوال شده که راز خوشمزگی غذاهای همدان چیست؟ یکی از پاسخ‌ها را می‌توان در آش خشکبار پیدا کرد؛ یکی از مجلسی‌ترین غذاهای سنتی همدان. این آش گران‌قیمت ریشه‌اش به ملایر برمی‌گردد و معمولا فقط در مهمانی‌های مهم طبخ می‌شود. گوشت با استخوان، آب‌قلم، حبوبات، برنج و سبزی آش مواد اصلی این آش هستند. طعم خاص این آش به خاطر داشتن برگه زردآلو و هلو، آلبالو خشک، سیب خشک و خلال بادام است. رشته آشی همراه شیره‌انگور و کمی سرکه مزه‌ای شیرین‌ترش و دلچسب به آش خشکبار می‌دهد.

آش برنج

آش برنج یکی از مقوی‌ترین و محبوب‌ترین غذاهای سنتی همدان است؛ آشی لطیف و گرمابخش که در روزهای سرد یا هنگام سرماخوردگی جان تازه ای به بدن می‌دهد. این آش معمولا با برنج، عدس، قلم، گشنیز و کمی نمک تهیه می‌شود و در برخی سفره‌ها آن را با ماست یا آبغوره سرو می‌کنند. آش برنج به‌ دلیل سادگی مواد اولیه و طعم دلپذیرش، هنوز هم در بسیاری از خانه‌های همدان پخته می‌شود.

آش کاچی

در معرفی غذاهای همدان، نام بعضی غذاها بیشتر از بقیه به گوش می‌رسد؛ غذاهایی که علاوه بر طعم خوب، به مقوی بودن هم معروف‌اند و آش کاچی یکی از آن‌هاست. این غذا برای رفع خستگی یا افت انرژی توصیه می‌شود؛ غذایی گرم و مقوی که هم معده را آرام می‌کند و هم بدن را سرپا نگه می‌دارد. پایه این آش از بلغور گندم و سیر شکل می‌گیرد و وقتی همراه پیاز تفت‌خورده و عصاره گوشت آرام می‌جوشد، غذایی سبک اما نیرو‌بخش به دست می‌آید. افزودن کمی کشک یا گردو، ارزش تغذیه‌ای آن را بالاتر می‌برد و در همدان معمولا برای تقویت سیستم ایمنی و تنظیم مزاج استفاده می‌شود.

آش ترخینه

آش ترخینه یکی از قدیمی‌ترین غذاهای بومی منطقه همدان است؛ غذایی که از دل زمستان‌های سرد همدان و نواحی کوهستانی جان گرفته و همیشه برای تقویت بدن استفاده شده است. ترخینه که مخلوطی از گندم و دوغ تخمیرشده است، وقتی همراه حبوبات و سبزی معطر آرام می‌جوشد، طعمی ملس و خوش‌عطر پیدا می‌کند که هم بدن را سبک می‌کند و هم انرژی‌بخش است. بسیاری از افراد این آش را بدون کشک می‌پسندند، اما حتی ساده‌ترین نسخه‌اش هم مثل یک غذای درمانی عمل می‌کند.

قوت همدانی

قوت همدانی یکی از خوراک‌های سنتی همدان است که معمولا به‌عنوان پیش‌غذا یا عصرانه‌ای سبک در میان مردم این شهر شناخته می‌شود. این خوراک با نان خشک، سبزی تازه، پیاز خردشده، گردو، پنیر، کمی سبزی خشک، ادویه و مقداری روغن حیوانی یا کره آماده می‌شود. عطر سبزی تازه در کنار گردو و روغن حیوانی، طعمی ساده و دلنشین دارد که حال‌وهوای سفره‌های قدیمی همدان را زنده می‌کند. قوت همدانی با همین ترکیب مقوی، هنوز هم در دورهمی‌های خانوادگی یا میان‌وعده‌های روزانه جای خودش را حفظ کرده است.

آبگوشت فلفل

اگر دوست دارید در روزهای سرد خودتان را مهمان غذایی گرم و خوش‌عطر کنید، سراغ آبگوشت فلفل در همدان بروید. این آبگوشت با نخود نیم‌پز، گوشت گوسفندی، پیاز، پوره گوجه، سیر، زنجبیل و فلفل سبز همدان یا همان بیور آماده می‌شود و طعمی تند و دلنشین دارد. در همدان تنوع آبگوشت‌ها آن‌قدر زیاد است که بسیاری از خانواده‌ها دستور مخصوص خودشان را دارند و آبگوشت فلفل یکی از معروف‌ترین آن‌هاست. این غذا آرام‌آرام می‌پزد، خوب جا می‌افتد و عطر گرمش خیلی زود فضای سفره را پر می‌کند.

بهترین رستورانهای همدان برای تجربه غذاهای سنتی

برای چشیدن طعم واقعی غذاهای سنتی، رستوران ‌های همدان بهترین نقطه شروع‌اند؛ جایی که عطر آبگوشت‌های قدیمی، آش‌های محلی و خوراک‌های اصیل هنوز همان سادگی و اصالت گذشته را حفظ کرده‌اند. در این رستوران‌ها می‌توان هم مزه‌ سفره‌های مادربزرگ‌ها را دید و هم تجربه‌ای متفاوت و گرم از مهمان‌نوازی همدانی‌ها داشت. در لیست زیر، تعدادی از بهترین و معروف‌ترین رستوران‌های همدان را معرفی کرده‌ایم:

• رستوران سنتی حاج مهدی
• سفره خانه مهتاب
• رستوران شاندیز الوند
• سفره خانه گلریز
• رستوران سنتی آبشار گنجنامه
• رستوران محلی تویسرکان و لالجین

چطور به همدان سفر کنیم؟

سفر به همدان از راه‌های مختلف ممکن است و هرکس می‌تواند با خودرو، اتوبوس، قطار یا هواپیما وارد این شهر شود. قرار گرفتن همدان در مسیر جاده‌های اصلی باعث شده تا رسیدن به آن سخت نباشد. اگر از نظر بودجه محدودیتی ندارید و می‌خواهید در کوتاه‌ترین زمان به مقصد برسید، سفر با هواپیما گزینه‌ای سریع و راحت است. در مقابل، قطار هم انتخابی امن و آرام است که بسیاری از مسافران آن را برای رسیدن به همدان ترجیح می‌دهند.

در همدان کجا اقامت کنیم؟

در همدان گزینه‌های متنوعی برای اقامت وجود دارد که به هر مسافر با هر سلیقه و بودجه کمک می‌کند انتخابی راحت داشته باشد. هتل‌ های همدان فضایی آرام و دل‌نشین دارند و دسترسی به جاذبه‌های تاریخی و طبیعی شهر را ساده می‌کنند. علاوه بر هتل‌ها، اقامتگاه‌های سنتی نیز اقامتی اقتصادی و دل‌نشین را برای شما رقم می‌زنند.

صحبت پایانی

غذاهای همدان فقط چند نام در یک فهرست نیستند؛ هرکدام بخشی از طعم و خاطره این شهر را با خود دارند. غذاهایی مثل آبگوشت کلم‌قمری، آش آماج، آش برنج یا قوت همدانی نمونه‌هایی از غذاهای محلی همدان هستند که با دستورهای قدیمی و مواد ساده آماده می‌شوند. غذاهای سنتی همدان هنوز هم در بسیاری از خانه‌ها پخته می‌شوند و عطرشان حال‌وهوای سفره‌های قدیمی را زنده می‌کند. شما تا حالا کدام‌ یک از غذاهای همدان را امتحان کرده‌اید؟ اگر تجربه یا نظری دارید، خوشحال می‌شویم در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.

سوالات متداول